Hr.Ms. O 24 (1940)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vlag
Hr.Ms. O 24
Vlag
Hr.Ms. O 24 in 1948
Hr.Ms. O 24 in 1948
Geschiedenis
Kiellegging 12 november 1937
Tewaterlating 18 maart 1940
In dienst gesteld 13 mei 1940
Uit dienst gesteld 22 januari 1954
Algemene kenmerken
Waterverplaatsing 962 ton (boven water)
1.950 ton (onder water)
Afmetingen 77,7 x 6,5 m
Bemanning 39 koppen
Techniek en uitrusting
Machinevermogen 2 x 2.500 pk (dieselmotor)
2 x 500 pk (elektromotor)
Snelheid 19 knopen (boven water)
9 knopen (onder water)
Bewapening 8 x 53 cm torpedobuizen
Portaal  Portaalicoon   Marine

De Hr.Ms. O 24 was een Nederlandse onderzeeboot van de O 21 klasse. De bouw van de O 21 klasse schepen vond plaats aan de vooravond van de Duitse inval in Nederland in 1940. De O 24 stond gepland als K XXIV. Ze was bestemd als onderzeeboot voor Nederlands-Indië, de K staat namelijk voor "koloniën". Al tijdens de bouw, door de Rotterdamse scheepswerf RDM, werd de naam gewijzigd naar O 24.[1]

De O 24 tijdens Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Omdat de O 24 al enkele proefvaarten had gemaakt, werd besloten om op 13 mei 1940 - Duitsland was op 10 mei Nederland binnengevallen - de oversteek te wagen naar het Verenigd Koninkrijk. Voordat ze vertrok werden nog kopergewichten aan boord gebracht, omdat ze vanwege het ontbreken van materiaal te licht was om te duiken. Toen de O 24 vlak bij Goeree Overflakkee moest duiken omdat ze gespot was door een Duits vliegtuig, bleek dat men zich had verrekend met het kopergewicht, de O 24 zakte als een baksteen en kwam met een klap op de bodem terecht. De commandant besloot hierop dat dit een mooie plek was en dat de bemanning wat nachtrust kon pakken. Tijdens het duiken vertoonde O 24 wel wat lekken, maar deze waren niet ernstig van aard.[2].

Na deze pauze kon de O 24 zonder veel problemen de overtocht maken naar Portsmouth. Eenmaal in het Verenigd Koninkrijk werd ze afgebouwd door de Britse scheepswerf John Thornycroft in Southampton. Van midden juli tot midden september 1940 worden er tests en oefeningen uitgevoerd met de O 24.[2]

De bekendste opvarende van de O 24 was Piet de Jong, die later minister van defensie en minister-president zou worden. Hij was oudste officier en dus plaatsvervangend commandant. Andere opvarende was onder meer sergeant-telegrafist J O Jacobs.

Overwinningen[bewerken]

De O 24 heeft 7 vijandelijke schepen vernietigd: 4 Italiaanse schepen en 3 Japanse, waaronder een gewapend vrachtschip, de Chosa Maru.[3]. Daarmee was deze boot na de O 21 (met 10 vernietigde schepen) op één na de meest succesvolle onderzeeboot van de Nederlandse marine.

Commandanten[bewerken]

Van Tot Commandant Onderscheidingen
12.05.1940 01.06.1940 Luitenant ter zee der 1e klasse G.B.M. van Erkel onder meer: BL2, DSC, ON
14.07.1940 03.03.1942 Luitenant ter zee der 1e klasse O. de Booy onder meer: BL, DSO, OBE
03.03.1942 25.10.1944 Luitenant ter zee der 1e klasse W.J. de Vries onder meer: BL2, BK, DSO, DSC, MID
25.10.1944 08.04.1946 Luitenant ter zee der 1e klasse P.J.S. de Jong onder meer: BK, DSC, MID, ON
30.11.1947 16.08.1948 Luitenant ter zee der 1e klasse J C K Leeksma onder meer: BK (1947)
16.08.1948 30.04.1949 Luitenant ter zee der 2e klasse R van Wely
30.04.1949 23.06.1950 Luitenant ter zee der 2e klasse C E Wolderling onder meer: BK3 (1944, 1944, 1946)
23.06.1950 11.08.1950 Luitenant ter zee der 2e klasse H J Brakema onder meer: BK (1944)
11.08.1950 16.11.1951 Luitenant ter zee der 1e klasse I H R Reitsma
16.11.1951 17.01.1952 Luitenant ter zee der 2e klasse H J Brakema
18.01.1952 29.01.1952 Luitenant ter zee der 1e klasse J Fennema onder meer: KV
04.04.1952 16.04.1952 Luitenant ter zee der 1e klasse S van Ravensteijn onder meer: BK2 (1944, 1945)
16.04.1952 14.02.1953 Luitenant ter zee der 1e klasse A S de Vries
18.12.1953 22.02.1954 Luitenant ter zee der 1e klasse P S Niemeyer

Onderscheidingen[bewerken]

Bronzen Leeuw[bewerken]

G B M van Erkel kreeg de Bronzen Leeuw voor zijn actie op de Nieuwe Waterweg (10 mei 1940) en nog een Bronzen Leeuw na de ontsnapping uit Rotterdam.

De volgende bemanningsleden kregen de Bronzen Leeuw na acties in de Middellandse Zee én in Azië:

Bronzen Kruis[bewerken]

De volgende bemanningsleden kregen het Bronzen Kruis na de ontsnapping uit Rotterdam, velen kregen in 1944 nogmaals een Bronzen Kruisː

  • Vlag van Nederland J F Baayens, majoor-monteur
  • Vlag van Nederland P H F Bastin (BK.2), sergeant-machinist)
  • Vlag van Nederland K L Dunharden (BK.2), sergeant-machinist
  • Vlag van Nederland P van Gastel (BK.2), kwartiermeester
  • Vlag van Nederland W D J van Gestel, officier.2 MSD
  • Vlag van Nederland J P Jacobs (BK.2), sergeant-telegrafist
  • Vlag van Nederland P J S de Jong (BK.2), LtZ.2
  • Vlag van Nederland M P de Kam (KB.2), sergeant-torpedomaker
  • Vlag van Nederland J C de Keyzer (BK.2), stoker-olieman
  • Vlag van Nederland J Koger (BK.2), sergeant-konstabel
  • Vlag van Nederland W Kolenbrander (BK.2), kwartiermeester
  • Vlag van Nederland F van der Linde (BK.2), sergeant-kok
  • Vlag van Nederland H C van Loon (BK.2), sergeant-monteur
  • Vlag van Nederland J Mazereeuw (BK.2), korporaal-machinist
  • Vlag van Nederland A R Peperkamp, matroos.1
  • Vlag van Nederland H Riksman (BK.2), opperschipper
  • Vlag van Nederland H J Schapink/Schapenk (BK.2), stoker-olieman
  • Vlag van Nederland C van Toor (BK.2), matroos.1
  • Vlag van Nederland C/G Vaes, korporaal-machinist
  • Vlag van Nederland G Veenendaal (BK.2), korporaal-machinist
  • Vlag van Nederland J F J Visser (BK.2), sergeant-torpedomaker

De volgende bemanningsleden kregen het Bronzen Kruis na acties in de Middellandse Zee:

  • Vlag van Verenigd Koninkrijk S B Bennett, telegrafist
  • Vlag van Nederland J Bosma, korporaal-machinist
  • Vlag van Nederland Richard de Bruijn, off. MSD
  • Vlag van Nederland B C van Gent (BK.3), adjudant-machinist
  • Vlag van Nederland W D J van Gestel
  • Vlag van Nederland H Groot, korporaal-telegrafist
  • Vlag van Nederland J de Hart, korporaal-machinist
  • Vlag van Nederland J A Heijdens, korporaal-machinist
  • Vlag van Nederland P J S de Jong (BK.2), LtZ.2
  • Vlag van Nederland N G Kemmers, korporaal-monteur
  • Vlag van Nederland S H Knap, matroos.2
  • Vlag van Nederland H B Koning, officier.2
  • Vlag van Nederland W C Lageman, stoker.1
  • Vlag van Nederland K F Mey, monteur
  • Vlag van Nederland J de Rooij, matroos.2
  • Vlag van Nederland J F Stolvoort, matroos.1
  • Vlag van Nederland J J Thomas, LtZ.2
  • Vlag van Nederland P van der Werff, matroos.1
  • Vlag van Nederland Arie van Zoest, majoor-machinist

De volgende bemanningsleden kregen het Bronzen Kruis na acties in Azië:

  • Vlag van Nederland K L Dunharden (BK.2), sergeant-machinist
  • Vlag van Nederland J P Jacobs (BK.2), sergeant-telegrafist
  • Vlag van Nederland A Jongejan, kwartiermeester
  • Vlag van Nederland J J Kuiper, torpedomaker
  • Vlag van Nederland J G A Velpen, bootsman
  • Vlag van Nederland W J de Vries, LtZ.1

De volgende bemanningsleden kregen het Bronzen Kruis na acties in de Middellandse Zee én in Azië:

  • Vlag van Nederland J Bart, korporaal-kok
  • Vlag van Nederland P H F Bastin (BK.2), sergeant-machinist
  • Vlag van Nederland J A van der Ende, stoker-olieman
  • Vlag van Nederland P van Gastel (BK.2), kwartiermeester
  • Vlag van Nederland A Martens, sergeant-monteur
  • Vlag van Nederland A G J Radt, matroos.1
  • Vlag van Nederland A Riksman (BK.2), schipper
  • Vlag van Nederland W P van der Scheur, korporaal-monteur
  • Vlag van Nederland A A Spyker
  • Vlag van Nederland G Veenendaal (BK.2), korporaal-machinist
  • Vlag van Verenigd Koninkrijk V P Walker
  • Vlag van Nederland W Zoeter, kwartiermeester

MSD = Marine Stoomvaartdienst

Zie ook[bewerken]