Iverix

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Iverix (ook wel Ivérix of Iviiricci geschreven) was een Keltische godheid. Het is een van de enige goden uit het gebied van de Belgae waarvan een beeld werd teruggevonden.

De afbeelding van Iverix werd aangetroffen op een menhir die in 1979 gevonden werd in het Belgische dorp Macquenoise, dicht bij de Franse grens in de provincie Henegouwen. In de steen is een tekening uitgehouwen van een menselijke figuur in een kapmantel, die in de rechterhand een slang of iets dergelijks vasthoudt. Op de menhir bevndt zich ook een inscriptie, waarop de letters 'IVIIRICCI' te ontcijferen vallen. Keltoloog en ULB-professor Claude Sterckx leest dat als 'Iverix'. Volgens hem betekent het woord mogelijk zoveel als 'de koning (of de god) van de taxus'. Het Gallische ivros is verwant aan het eveneens Gallische eburos, dat we kennen van de Eburonen en 'taxus' betekent, een boom die bij de Kelten een magische betekenis had en onder meer voor het leven en de dood stond, vanwege de giftige eigenschappen van de plant. De Keltische koning Catuvolcus pleegde bijvoorbeeld zelfmoord door het innemen van taxusgif.

De slang die de figuur vasthoudt, is wellicht veelbetekenend. In veel culturen, waaronder de Keltische, was de slang het symbool van de schepping en de wedergeboorte, onder meer omdat het beest regelmatig vervelt en zo eigenlijk zichzelf weet te vernieuwen. De vorm van het dier wordt dan weer vergeleken met de penis of de navelstreng. Slangengif kan doden, maar kent ook geneeskrachtige toepassingen, net als het gif van de taxus. Op grond van deze en verschillende andere argumenten, vermoedt Sterckx dat de Iverix uit Charleroi de plaatselijke voorstelling is van de Keltische oppergod, die leven en dood in handen heeft. Iverix zou dus kunnen worden vergeleken met de Ierse Dagda.

De menhir bevindt zich in het archeologisch museum van Charleroi. De steen zou uit het neolithicum dateren, maar moet later, tijdens de Gallo-Romeinse periode, bijgewerkt zijn. Onder invloed van de Romeinen begonnen de Belgae hun goden immers te veruiterlijken, iets wat ze daarvoor uiterst zelden tot nooit deden. Ook de inscriptie in Latijnse letters verraadt Romeinse inmenging.

Externe links[bewerken]