Naar inhoud springen

Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Jacques Bernardin Henri de Saint-Pierre
(1806), Louis Lafitte

Jacques Bernardin Henri de Saint-Pierre (Le Havre, 19 januari 1737 – Éragny, 21 januari 1814) was een Franse ingenieur, wereldreiziger, schrijver, botanicus, vegetariër en professor moraalfilosofie. Bernardin was de belangrijkste vertegenwoordiger van Rousseau's ideeën uit de Verlichting; met zijn Études de la nature beïnvloedde hij de romantische schrijvers van de 19e eeuw.

Biografie

[bewerken | brontekst bewerken]

Als jongen las hij Robinson Crusoe. Op zijn twaalfde schijnt hij met zijn oom, een scheepskapitein, een reis naar West-Indië te hebben gemaakt. Vervolgens studeerde hij af als ingenieur en trad in dienst van het Franse leger tijdens de Zevenjarige Oorlog. Bernardin was in dienst van Rusland, Polen, Pruisen, en verbleef in 1768 op het eiland Mauritius, waar zich een politiek experiment afspeelde. Het kan ook zijn dat hij daar verbleef in afwachting van de volgende Venusovergang in 1769.[1] Zijn rusteloze geest maakte dat hij nergens bleef, tot hij zich in 1771 vestigde in Parijs. Daar bezocht hij salons en vatte hij huwelijksplannen op met Louise de Kéralio, waarvan zij in 1773 om financiële redenen afzag.[2]

Datzelfde jaar publiceerde Bernardin zijn eerste werk, Voyage à l'Isle de France, over zijn verblijf in de Franse koloniën op de Mascarenen. Zijn onverbloemde verslag werd door de autoriteiten niet op prijs gesteld. Op een niet-activistische manier bekritiseerde hij de slavernij en stelde hij graduele emancipatie voor.[3] Niet in het minst door de krachtige prenten van Jean-Michel Moreau werd het boek een manifest van de vroege abolitionisten.[3]

Het echte succes kwam voor Bernardin met zijn Études de la nature (1787), waarin hij zijn voorliefde voor de natuur en de sociale wantoestanden ten tijde van het ancien régime beschreef. Van het grootste belang daarbij was zijn vriendschap met Jean-Jacques Rousseau. Het vierde deel van Études is de bijna in alle talen vertaalde, charmant-naïeve idylle Paul et Virginie.[4] Het boek, waarin op bijna iedere pagina wordt gehuild, werd bewonderd door Napoleon, Alexander von Humboldt en Madame Bovary en zou in de 19e eeuw leidden tot een soort deseksualisering van de vrouw.[5]

Bernardin werd benoemd tot docent ethiek aan de in 1794 opgerichte École normale supérieure, maar moest die functie al snel opgeven. Hij is of zou zijn aangesteld tot huisleraar van de dauphin Lodewijk XVII, als die niet in 1795 was gestorven aan scrofulose. In 1797 is hij benoemd als opvolger van Georges-Louis Leclerc de Buffon in de Jardin des Plantes.

Bernardin was lid van het Institut de France in 1795 en 1798 en werd in 1803 verkozen tot lid van de Académie française.

Publicaties

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Voyage à l'Île de France, à l'île Bourbon et au cap de Bonne-Espérance (1773), 2 dln.
  • Empsael et Zoraïde (geschreven 1775, gepubliceerd 1905)
  • L'Arcadie (1781)
  • Études de la nature (1784)
  • Paul et Virginie (1788)
  • La Chaumière indienne (1790)
  • Le Café de Surate (1790)
  • Les Vœux d'un solitaire (1790)
  • De la nature de la morale (1798)
  • Voyage en Silésie (1807)
  • La Mort de Socrate (1808)
  • Harmonies de la nature (1815)

Afbeeldingen

[bewerken | brontekst bewerken]
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jacques-Henri_Bernardin_de_Saint-Pierre&oldid=71661146"