John Akii-Bua

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
John Akii-Bua
John Akii-Bua in 1972
John Akii-Bua in 1972
Volledige naam John Akii-Bua
Geboortedatum 3 december 1949
Geboorteplaats Lira
Overlijdensdatum 20 juni 1997
Overlijdensplaats Kampala
Nationaliteit Vlag van Oeganda Oeganda
Lengte 1,88 m
Gewicht 77 kg
Sportieve informatie
Discipline hordelopen
Trainer/coach Malcolm Arnold
Eerste titel Oost- en Centraal-Afrikaans kampioen 110 m horden 1969
OS 1972, 1980
Extra Wereldrecordhouder 400 m horden 1972-1976
Portaal  Portaalicoon   Atletiek

John Akii-Bua (Lira, 3 december 1949Kampala, 20 juni 1997) was een Oegandese hordeloper. Hij was de eerste olympische kampioen van Oeganda.

Biografie[bewerken]

Akii-Bua werd geboren uit een gezin met 43 kinderen, die zijn vader kreeg samen met acht vrouwen.

Hij begon zijn carrière als hordeloper op de korte afstand, maar gecoacht door Malcolm Arnold stapte hij over op de 400 m horden. Hij werd vierde bij de Gemenebestspelen in 1970 en realiseerde de snelste tijd van het seizoen in 1971. Hoe veelzijdig hij in feite was, onderstreepte hij in datzelfde jaar door in eigen land kampioen te worden op de tienkamp.[1]

Hij was geen grote favoriet voor de Olympische Spelen in 1972, maar hij won toch de finale op de 400 m horden in de wereldrecordtijd van 47,82 s. Dit record was des te opmerkelijker, omdat hij met deze tijd drietiende seconde afhaalde van het wereldrecord dat vier jaar eerder door David Hemery op grote hoogte in Mexico-Stad was gevestigd. Direct na afloop van zijn overwinning werd John Akii-Bua meegesleept in de euforie ervan. Hij vervolgde zijn loop in draf, sprong nog over een paar horden heen en zwaaide onder een enorme ovatie naar het publiek met de Oegandese vlag, die hij van een groepje fans had aangereikt gekregen. Op deze manier liep hij nog eens een hele ronde door het stadion. Zijn verklaring: "Ik heb niet nagedacht over wat ik aan het doen was. Ik had gewonnen, wilde niet dat het stopte. Ik wilde iedereen bedanken." John Akii-Bua was hiermee de eerste atleet die een ereronde liep na een overwinning. Sindsdien is deze ereronde een echte traditie geworden, niet alleen voor de winnaars van loopnummers, maar ook voor springers en werpers.[2]

Het regime in Oeganda met dictator Idi Amin aan het hoofd stelde de aandacht die de atleet ontving, niet op prijs en plaatste hem onder huisarrest. Akii-Bua kon niet meedoen aan de Olympische Spelen van 1976, aangezien veel Afrikaanse landen die Spelen boycotten. Later werd hij zelfs gevangengenomen. Na zijn vlucht uit de gevangenis ging hij naar Duitsland, waar hij heeft gewoond, tot het regime van Amin in 1979 eindigde.

Op de Olympische Spelen van 1980 in Moskou werd hij op de 400 m horden in de halve finale uitgeschakeld met een tijd van 51,10.

John Akii-Bua overleed op 20 juni 1997 na een lang ziekbed en kreeg een staatsbegrafenis.

Titels[bewerken]

  • Olympisch kampioen 400 m horden - 1972
  • Afrikaanse Spelen kampioen 400 m horden - 1973
  • Oost- en Centraal-Afrikaans kampioen 110 m horden - 1969
  • Oost- en Centraal-Afrikaans kampioen 400 m horden - 1971, 1975
  • Oegandees kampioen tienkamp - 1971

Persoonlijke records[bewerken]

Onderdeel Prestatie Datum Plaats
400 m 45,82 s 1976
400 m horden 47,82 s (ex-WR) 2 september 1972 München
tienkamp 6933 p 9 oktober 1971 Kampala

Palmares[bewerken]

400 m horden[bewerken]

  • 1970: 4e Gemenebestspelen
  • 1972: Zilver Britse (AAA-)kamp. - 49,68 s
  • 1972: Goud OS - 47,82 s
  • 1973: Goud Afrikaanse Spelen - 48,54 s
  • 1978: Zilver Afrikaanse Spelen - 49,55 s
  • 1980: 7e in ½ fin. OS - 51,10 s (in serie 50,87 s)

tienkamp[bewerken]

  • 1971: Goud Oegandese kamp. - 6933 p