Keramisch mes
Een keramisch mes is een mes met een lemmet van zirkoondioxide ZrO2 of zirkooncarbide. De meest gebruikte soort keramiek is zirkoondioxide. Een veel gebruikte handelsnaam voor dit materiaal is zirkonia. De lemmeten van zirkoondioxide worden standaard wit gemaakt, maar er bestaan ook kunstmatig zwart gekleurde messen.
Pluspunten van keramische messen zijn de zeer hoge hardheid en de slijtvastheid. Minpunten zijn het keramiek relatief broos is en de moeilijk is om te slijpen. Hierdoor zijn de messen niet voor het snijden van hardere soorten voedsel geschikt of voor ruwer gebruik in het algemeen. Bij gebruik op een geschikte ondergrond, bijvoorbeeld op kops beukenhout, maar geen glas, marmer of kunststof en een goed geslepen snede, zo hoog mogelijk gepolijst, blijft een keramisch mes van goede kwaliteit langer scherp dan een stalen mes. Keramische messen geven geen smaak aan voedsel af en zijn ongevoelig voor zuur in het voedsel en voor corrosie.
Zirkonia lemmeten worden meestal vervaardigd door zirkoniapoeder vermengd met een klein percentage yttriumoxide Y2O3 onder een hoge druk in mallen samen te persen. De ruwe en nog kwetsbare lemmeten worden daarna vijf tot twaalf uur onder een hoge temperatuur van ongeveer 1400 graden Celsius gesinterd, waardoor de poederdeeltjes als het ware aan elkaar worden gebakken tot de witte lemmeten. Ze worden nadat ze zijn afgekoeld op een metalen schijf geslepen voorzien van diamantdeeltjes.
Een deel van deze lemmeten wordt eerst nog aan een HIP proces, van hot isostatic pressing, onderworpen waarbij koolstof wordt toegevoegd. Hierdoor ontstaat zirkooncarbide ZrC. Dit materiaal is harder en taaier dan zirkoondioxide. De kleur van de lemmeten verandert door dit proces van wit naar zwart. De zwarte lemmeten kunnen dunner worden geslepen waardoor ze beter en gemakkelijker snijden, gemakkelijker kunnen worden geslepen en minder snel breken dan de witte messen. Ze zijn ook duurder. Zowel zirkoondioxide als zirkooncarbide zijn buitengewoon hard en laten zich alleen slijpen door enkele materialen die nog harder zijn, bijvoorbeeld siliciumcarbide, kubisch boornitride of diamant.
Pure keramische messen zijn niet te detecteren door metaaldetectoren. De meeste mesfabrikanten doen daarom een beetje metaalpoeder door de zirkoniamix.
