Kerstboomverbranding

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kerstboomverbranding in De Pinte
Kerstbomenbrand door Rotterdamse jeugd in 1964
Kerstboominzameling en -verbranding in 1966 in Haarlem en in Den Haag

Een kerstboomverbranding is een traditie in het begin van het nieuwe jaar in veel Nederlandse en Belgische gemeenten. De sparren die tijdens de feestdagen als kerstbomen in de huiskamers hebben gestaan, worden dan bijeengebracht en verbrand. Veel kerstboomverbrandingen zijn tegelijk een soort dorps- of buurtfeest.

De kerstboomverbrandingen komen voort uit de eeuwenoude traditie om het nieuwe jaar in te luiden met nieuwjaarsvuren. Al voor het ontstaan van het christendom was het gebruikelijk om vuren aan te steken en dan te doven, als een soort ritueel einde van het voorbije jaar. Vervolgens werden nieuwe vuren aangestoken om de komst van het 'licht' (ook letterlijk de langere dagen) en het nieuwe jaar te vieren[1]. Het is bekend dat de Germanen tijdens het Joelfeest (het feest rond de zonnewende) zogeheten 'Joelvuren' maakten om de kwade krachten te verdrijven. Overigens maakten zij naast het vuur ook veel lawaai ('joelen'), wat de basis vormde voor ons hedendaagse vuurwerk tijdens de nieuwjaarsnacht.

Het christendom nam in latere tijden een deel van de heidense gebruiken op in de christelijke traditie. Zo ontstond het gebruik om alle kerstgroen na de kerstdagen ritueel te verbranden. De maretak was voor de heidenen bijvoorbeeld een magische plant, die van oudsher een belangrijke rol speelde bij de viering van het Joelfeest. Hoewel het christendom planten als maretak, hulst en klimop als 'duivelse' planten zag, bleek het gebruik ervan rond de kerstperiode moeilijk uit te bannen. Hoewel de planten daarom rond de kerst werden gedoogd, stelde de traditie dat wanneer er na Dertiendag, het huidige Driekoningen, nog maretak, hulst of klimop aanwezig was, dat ongeluk zou brengen.

De kerstboomverbrandingen zijn naast traditie, ook een manier om de vele kerstbomen na kerstmis op te ruimen. Om die reden, maar vooral ook omdat er in het verleden regelmatig calamiteiten voorkwamen bij spontaan georganiseerde verbrandingen, worden ze meestal door de gemeenten georganiseerd. Aanwezigheid van de brandweer is daarbij gebruikelijk.

Op veel plaatsen zijn het vooral jongeren die overal kerstbomen ophalen en verzamelen, om ze vervolgens in te leveren op een bepaalde plaats. In sommige gevallen levert elke ingeleverde kerstboom bijvoorbeeld een lot op voor een loterij die later op de avond plaatsvindt. Vroeger was er een ware kerstbomenjacht, een spannende afwisseling in de kerstvakantie.

Externe links[bewerken]

Zie ook[bewerken]