Kip-en-eiprobleem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Chickenegg.jpg

De uitdrukking kip-en-eiprobleem wordt gebruikt indien van twee fenomenen moeilijk te bepalen valt welk van beide oorzaak en welk gevolg is.

Dit kan komen doordat zij in een kringverhouding tot elkaar staan: zonder A kan B niet tot stand komen, maar zonder B ontstaat A niet.

De uitdrukking wordt vaak als een retorische vraag gesteld: Wat was er eerder, de kip of het ei?.

Biologisch antwoord[bewerken]

Als de vraag letterlijk wordt genomen, heeft deze een simpel biologisch antwoord: elke kip komt uit een ei, en eieren met een harde schaal ontstonden al veel eerder in het evolutionaire proces. De eerste kip waarvan de genen genoeg afweken van een eerder vastgestelde populatie om het als een nieuwe soort te classificeren werd in die zin dus niet geboren uit ouders die zelf als kip gekenmerkt zouden worden. Omdat evolutie een continu proces is, is het echter niet gebruikelijk om zo'n onderscheid te maken tussen twee opeenvolgende generaties.

Voorbeeld[bewerken]

De uitdrukking wordt vaak gebruikt waar het de introductie van vernieuwingen betreft. Zo wordt de overgang van fossiele autobrandstoffen (aardolieproducten) op alternatieve bronnen, zoals biobrandstof, wel aangeduid als een kip-en-eiprobleem. In dit geval wordt bedoeld dat zulke nieuwe brandstoffen ingang kunnen vinden als er tankstations voor bestaan. Die tankstations zullen echter pas economisch rendabel zijn als de vraag naar de brandstof voldoende is; zij zullen pas ontstaan als de brandstoffen ingang gevonden hebben.

Herkomst van de uitdrukking[bewerken]

Beschrijvend[bewerken]

De uitdrukking wordt vaak ook voluit als retorische vraag geformuleerd:

Wat was er eerder, de kip of het ei?

Zij verwijst naar een oorzakelijke keten in de natuur: ei leidt tot kip leidt tot ei leidt tot kip enzovoort. In die zin is het moeilijk aan te geven waar het beginpunt van de keten ligt.

Normatief[bewerken]

Daarnaast kan de vraag normatief gesteld worden: Waar moet je beginnen, bij de kip of bij het ei? Zo'n normatieve benadering doet zich voor bij toepassingen zoals die van de alternatieve brandstoffen. Het probleem is niet langer theoretisch ("Waar ligt het begin?"), maar krijgt een praktische toepassing ("Welke maatregel of ingreep is gewenst?")

Triviaal[bewerken]

  • In 2010 claimden Britse wetenschappers dat men onomstotelijk bewijs had gevonden dat de kip eerst kwam.[1]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Kip kwam echt vóór het ei" nu.nl, 14 juli 2010