Llívia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Llívia
Llivia
Gemeente in Spanje Vlag van Spanje
Escudo de Llívia.svg
Llívia
Llívia
Situering
Autonome regio Catalonië
Provincie
Comarca
Gerona
Baixa Cerdanya
Coördinaten 42° 28′ NB, 1° 59′ OL
Algemeen
Oppervlakte 13 km²
Inwoners (1-1-2016) 1.467 (113 inw./km²)
Provincie- en gemeentecode 17.094
http://www.llivia.org/
Detailkaart
Localización de Llívia - Gerona.png
Llívia
Llívia
Locatie in Catalonië
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Zicht op Llívia.

Llívia (Catalaans, officieel; Spaans: Llivia) is een Spaanse stad, behorend tot de Catalaanse provincie Gerona, in de historische landstreek Cerdanya.

Het stadje is volledig omsloten door Frans grondgebied. Het is derhalve een Spaanse exclave en enclave in Frankrijk.

Ligging[bewerken]

Llivia ligt in de Pyreneeën, op een hoogte van 1223 m. Het ligt aan de bovenloop van de Segre, een bijrivier van de Ebro.

Het 12,83 km² grote grondgebied heeft een L-vorm, waar behalve de stedelijke bebouwde kom nog twee gehuchten liggen. Het stadscentrum ligt op ongeveer 5 km van de Spaanse grens bij Puigcerdà, maar het meest westelijke punt van de enclave is slechts 1,7 km van de rest van Spanje verwijderd.

Geschiedenis[bewerken]

UIt opgravingen blijkt dat Llivia al rond 3000 v.Chr. bewoond was. Volgens de legende zou Hercules de stad gesticht hebben, wat de reden is waarom hij op het wapenschild van de stad staat.

Oorspronkelijk heette de plaats Keres. Daarvan is de naam van de streek afgeleid: Ceratania, het huidige Cerdanya. De naam Llivia is wellicht afgeleid van Livia, de vrouw van de Romeinse keizer Augustus en de moeder van keizer Tiberius.

De stad is in de loop der eeuwen veroverd geweest door de Romeinen, de Visigoten, de moslims uit Spanje en de Franken. Van de 9de tot de 12de eeuw was het de residentie van de graven van Cerdanya. Nadien werd het gebied meermalen betwist tussen Aragon en Frankrijk, tot Llivia in 1493 definitief bij Aragon kwam.

Ontstaan van de enclave[bewerken]

Krachtens het verdrag der Pyreneeën (1659) moest de Frans-Spaanse grens worden gewijzigd ten voordele van Frankrijk. Bedoeling was deze grens zoveel mogelijk te doen samenvallen met de toppen van de Pyreneeën. Voor Cerdanya was dat niet mogelijk en daarom bepaalde het verdrag dat Spanje 33 dorpen van Cerdanya aan Frankrijk zou afstaan, waaronder Llivia.

Bij de uitvoering van het verdrag merkten de Spanjaarden op dat Llivia geen dorp was, maar een stad en dat het verdrag daarop geen betrekking had. Inderdaad had Llivia in de eeuw daarvoor stadsrechten gekregen van keizer Karel V. Door de conventie van Llivia, gesloten op 12 november 1660, ging Frankrijk ermee akkoord dat de stad Spaans zou blijven, hoewel ingesloten door Frankrijk, op voorwaarde dat het niet zou worden versterkt.

Latere verzoeken van Frankrijk om Llivia te bekomen zijn langs Spaanse kant steeds afgewezen. Alleen tijdens de korte tijd dat Catalonië door Napoleon bij Frankrijk was ingelijfd (1812-1814) was de stad Frans, maar toen nog vormde ze een exclave van het kortstondige departement Sègre in het departement Pyrénées-Orientales.

Statuut[bewerken]

De conventie van Llivia (1660) is aangevuld en gepreciseerd door het verdrag van Bayonne van 26 mei 1866, dat de grens nauwkeurig vastlegt.

Dat verdrag bevestigt dat Spanje geen militaire versterkingen in de enclave mag bouwen. Fransen mogen zich zich vrij op de Spaanse wegen verplaatsen als ze de enclave doorkruisen. Omgekeerd mogen Spanjaarden zich via de weg tussen Llivia en Puigcerdà vrij op Frans grondgebied verplaatsen. De douane mag hen daarbij niet hinderen.

In de praktijk is die bepaling zo geïnterpreteerd dat Frankrijk geen enkele beperking heeft opgelegd op het verkeer op de weg tussen Puigcerdà en de enclave. Zelfs Spaanse politiebeambten en militairen mogen vrij komen en gaan (wat bij andere exclaves in de wereld meestal niet het geval is). In 1939, tijdens de Spaanse Burgeroorlog, konden de nationalistische troepen zelfs ongehinderd Llivia bezetten (wel hebben ze op voorhand de Franse overheid verwittigd).

Bovendien hebben de kudden vanuit Llivia de vrije toegang tot hun weiden via het Franse dorp Angoustrine. De gemeente Llivia bezit trouwens voor 1330 hectare bos en weidegrond in Frankrijk, meer dan de oppervlakte van de enclave zelf.

Neutrale weg[bewerken]

De zogenaamde neutrale weg, die Llivia verbindt met de rest van Spanje, loopt voor 2 km op Frans grondgebied. Hij wordt door Frankrijk onderhouden en de Franse wetten zijn er van kracht, maar het verkeer van en naar de enclave wordt niet gecontroleerd zolang men de weg niet verlaat.

Tot de afschaffing van de grenscontroles in 1995 was het verboden de weg op Frans grondgebied te verlaten of op te rijden. Nog altijd bestaan er in Frankrijk geen wegwijzers om Llivia te bereiken langs deze weg.

In 1973 ontstond een probleem omdat Frankrijk de weg niet langer als een nationale weg en dus als een voorrangsweg beschouwde. De gebruikers van de weg werden verplicht te stoppen op het kruispunt met de belangrijkere weg N20, vanwege de verkeersdrukte op deze weg tussen Bourg-Madame en Ur.

Veel Spanjaarden zagen hierin een beperking van hun recht om zich ongehinderd van en naar Llivia te verplaatsen. Ze weigerden te stoppen aan het kruispunt en de stopborden werden regelmatig verwijderd. Dit leidde tot verkeersongelukken en verwarring.

Na tien jaar werd deze "stopoorlog" beëindigd toen Frankrijk een brug over de N20 bouwde; waar de neutrale weg sindsdien over loopt.

Sinds 2001 waren er nieuwe protesten omdat de Franse overheid een rotonde wil aanleggen op de neutrale weg, om ze beter te verbinden met de N20 en zo het drukke verkeer door het naburige Bourg-Madame af te leiden. Opnieuw wordt dit in Llivia beschouwd als een schending van hun recht om ongehinderd de weg te gebruiken. De Franse regering heeft die bezwaren echter van de hand gewezen.

Externe link[bewerken]