Mate (drank)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mate in een cuia (kalebas) met een bomba (rietje)
Een typische bomba (rietje)
Mate in het openbaar drinken is de normaalste zaak in Zuid-Amerika. (Buenos Aires)
Beeld in Posadas (Argentinië) van een man die mate bereidt

Mate, ook wel chimarrão (Portugees), cimarrón (Spaans) of paraguaythee genoemd, is een infusie die vooral in Zuid-Amerika gedronken wordt. De drank is typisch voor het zuiden van Brazilië en omringende landen als Paraguay,Chili, Bolivia, Uruguay en Argentinië. Van het laatste land is het de nationale drank.

Mate is aftreksel van de jonge blaadjes en knoppen (Portugees: erva mate; Spaans: yerba mate) van de mateplant (Ilex paraguariensis). De erva mate wordt geprepareerd voor gebruik door de groene blaadjes te drogen bij een open vuur.[1] Hierdoor krijgt de mate een typisch rokerige smaak. Daarna worden de blaadjes fijn gemalen. Verschillen in kwaliteit liggen vooral in de rijpheid en de fijnheid van de blaadjes. Mate heeft een bitterzoete smaak. Afhankelijk van de kwaliteit van de erva mate kan het bittere of zoete overheersen. Er is ook ongerookte mate te koop.

Mate werkt opwekkend, vooral door cafeïne, maar ook door de aanwezigheid van andere xanthines, die in kleine hoeveelheden aanwezig zijn. De drank wordt gewoonlijk in gezelschap gedronken, bijvoorbeeld met bezoek. In een speciale kop gemaakt van een kalebas, genaamd cuia (Portugees), wordt de erva mate gemengd met water en via een dik ijzeren rietje, genaamd bomba (Portugees) of bombilla (Spaans), opgedronken. Het brouwsel wordt meestal warm geserveerd; ook zijn er regio's waar men hem koud drinkt.

Bij het drinken van de mate zijn er een aantal gebruiken. De man of vrouw des huizes zal de cuia met erva mate vullen en vervolgens met de bomba een gat in het midden maken waar vervolgens het water in wordt gegoten. Het water mag niet koken, maar moet wel verwarmd zijn. Vervolgens laat men de mate even tot rust komen zodat alles goed gemengd is, en wordt het drankje door de bomba opgedronken door de heer of vrouw des huizes. Vervolgens vult de heer of vrouw des huizes de cuia opnieuw met water (hetzelfde kruid gebruikend) en laat de visite drinken, die op haar beurt cuia vult zodra de mate op is. Hoewel dit proces een sociale hiërarchie impliceert, staat het gezamenlijk drinken van mate voor vriendschap en gemoedelijkheid tussen de drinkers.

Van mate wordt tereré gemaakt, een koude drank. De bereiding is in principe gelijk maar er wordt geen heet maar koud water gebruikt. In Europa wordt de drank gebruikt in de stimulerende energiedrank Club-Mate en wordt mate als cafeïnehoudende ijsthee gedronken.

Mate was een belangrijk product toen thee nog kostbaar was. De jezuïeten die in Argentinië gevestigd waren, zagen de drank als alternatief voor het overmatig alcoholgebruik van de lokale bevolking.


  1. http://yerbamateargentina.org.ar/en/yerba-mate/como-se-produce/