Metro van Istanboel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Metro van Istanboel
Istanbul Metrosu
Metro van Istanboel
M2 bij station Levent
M2 bij station Levent
Basisgegevens
Locatie Istanbul, Turkije
Vervoerssysteem Metro
Startdatum 1989 (M1)
Lengte trajecten 86,6 km
Aantal lijnen 5 aan Europese kant (3 in gebruik; 2 in aanbouw); 2 Aziatische kant (1 in gebruik; 1 in aanbouw)
Aantal stations 65 in gebruik; 30 in aanbouw
Aantal voertuigen 268
Aantal passagiers 2,95 à 3,4 miljoen per dag
Spoorwijdte 1435 mm
Eigenaar Provincie Istanboel
Uitvoerder(s) İstanbul Ulaşım A.Ş.
Plattegrond van het metrostelsel
Plattegrond van het metrostelsel
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

De metro van Istanboel (Turks: İstanbul Metrosu) is het metronetwerk van de Turkse miljoenenstad Istanboel. De bouw ervan begon in 1989.

Geschiedenis[bewerken]

Al in 1875 werd in Istanboel de eerste ondergrondse spoorweg aangelegd. Deze kabelspoorweg van Karaköy naar Beyoglu wordt de Tünel genoemd en is de op een na oudste metrolijn van de wereld. Na de metro van Londen. Pas eind jaren 80 werd begonnen met de bouw van een modern metronetwerk. In 1989 werd het eerste deel van de huidige lijn M1 geopend.

Lijnen[bewerken]

Op dit moment zijn er 6 metrolijnen operationeel (lijn M1 bestaat uit M1A en M1B):

Lijn Route Geopend Lengte Stations Bijzonderheden[1]
Istanbul public transport - M1 line symbol.png
Yenikapı ↔ Luchthaven Atatürk (M1A) / Kirazlı (M1B) 1989[2] 26.1 km[2] 23[2] Verlenging tussen Aksaray en Yenikapı is geopend in november 2014.[3]
Istanbul public transport - M2 line symbol.png
Yenikapı ↔ Hacıosman 2000[4] 23.5 km[4] 16[4] Verlenging tussen Sishane en Yenikapı is geopend in februari 2014. Van Sanayi Mahallesi is er een aftakking naar Sayrantepe.
Istanbul public transport - M3 line symbol.png
Kirazlı ↔ Metrokent/Olimpiyat 2013[5] 15.9 km[5] 11[5] Er is een zuidelijke verlenging richting Bakırköy met 8 stations gepland.
Istanbul public transport - M4 line symbol.png
Kadıköy ↔ Kartal 2012[6] 21.7 km[6] 16[6] Verlenging richting het oosten met 3 stations is in aanbouw. Verlenging richting Luchthaven Sabiha Gökçen is gepland.
Istanbul public transport - M6 line symbol.png
Levent ↔ Boğaziçi Üniversitesi/Hisarüstü 2015[7] 3.3 km[7] 4[7]
TOTAAL: 90.5 km 70

Lijn M1 is de eerste lijn en werd geopend in 1989. Tussen 1989 en 2002 is de lijn verlengd naar Luchthaven Istanbul Atatürk en in 2014 is de lijn in zuidelijke richting verlengd richting Yenikapı. Vanaf station Esenler is lijn M1B in 2013 geopend naar Kirazlı. Lijn M1A ligt voor het grootste deel bovengronds. Alleen tussen Yenikapı en Topkapı en vlak voor het eindstation bij luchthaven Ataturk ligt de lijn ondergronds. Lijndeel M1B ligt tussen Esenler en het eindpunt geheel ondergronds. De lijn biedt bij OV-knooppunt Yenikapı aansluiting op lijn M2, voorstadslijn Marmaray, diverse buslijnen en veerboten richting Yalova en binnenstedelijke bestemmingen. Bij Kirazlı kan overgestapt worden op lijn M3. Verder kan er op diverse stations overgestapt worden op tramlijnen.

Lijn M2 is geopend in 2000 tussen Taksim en 4. Levent. Tussen 2009 en 2011 is de lijn verlengd naar Şişhane in het zuiden en Hacıosman in het noorden. Verder is er een aftakking aangelegd tussen Sanayi Mahallesi en Sayrantepe. In 2014 is ten slotte de laatste verlenging geopend tussen Şişhane en Yenikapı. De lijn ligt vrijwel geheel ondergronds met uitzondering van de kruising met de Gouden Hoorn. Deze wordt middels een brug overgestoken. Bij Yenikapı is er aansluiting op lijn M1 en de Marmaray, bij Taksim kan overgestapt worden op de funicular F1 naar Kabataş en in de buurt van Şişhane bevindt zich de Tünel naar Karaköy. Verder zijn er overstapmogelijkheden op de metrobus en de tram bij diverse stations.

Lijn M3 is geopend in 2013. De lijn loopt van Kirazlı naar het Olimpiyat Parkı (Olympisch park) en MetroKent. De lijn ligt, op een klein stuk tussen Ziya Gökalp Mahallesi en Olimpiyat Parkı na, geheel ondergronds. Bij Kirazlı is er een overstap mogelijk op M1B.

Lijn M4 is de eerste lijn aan de Aziatische zijde van Istanbul. De lijn is geopend in 2012 en loopt van Kadıköy tot Kartal. De lijn ligt grotendeels parallel aan de drukke weg D100 en geheel ondergronds. Bij Ayrılıkçeşme is er aansluiting op de pas geopende voorstadslijn Marmaray, die via een spoortunnel onder de Bosporus het Aziatisch en Europees deel van Istanbul met elkaar verbindt. Vanaf Kartal is een verlenging gepland naar Luchthaven Sabiha Gökçen.

Lijn M6 is een korte lijn met 4 stations geopend in 2015. De lijn verbindt lijn M2 (station Levent) met Boğaziçi Üniversitesi.

Toekomst[bewerken]

Lijn Route Lengte Stations Bijzonderheden[1]
Istanbul Line Symbol M5.png
Üsküdar ↔ Çekmeköy–Sancaktepe 20.0 km[8] (in aanleg) 16 (in aanleg) In aanleg, opening: 2016.
Istanbul Line Symbol M7.png
Mecidiyeköy ↔ Mahmutbey 18 km (in aanleg) 15 (in aanleg) in aanleg, opening: 2018.
Istanbul Line Symbol M8.png
Bakırköy ↔ Beylikdüzu 25.0 km (gepland) 17 (gepland) gepland.

Techniek[bewerken]

Alle lijnen zijn aangelegd op normaalspoor en liggen voor het grootste deel ondergronds (uitzondering is lijn M1A). De treinen op lijn M1 worden gevoed middels bovenleiding de overige lijnen middels een derde rail.

Voorstadspoorweg[bewerken]

Naast de metrolijnen beschikt Istanbul ook over een, deels in aanleg zijnde, voorstadspoorweg:

Lijn Route Geopend Lengte Stations Bijzonderheden[1]
Istanbul Line Symbol Marmaray.png
Kazlıçeşme ↔ Ayrılıkçeşme 2013 13.6 km 5 Tussen Ayrılıkçeşme en Gebze en tussen Kazlıçeşme en Halkalı in aanleg.

De voorstadspoorweg met de naam Marmaray verbindt de reeds bestaande Europese en Aziatische voorstadspoorwegen van Istanboel middels een tunnel onder de Bosporus en geeft aansluiting op de metrolijnen zowel aan de Europese kant als aan de Aziatische kant. Anno 2015 bestaat deze lijn uit 5 stations en biedt op de Europese kant aansluiting op lijn M1 en lijn M2 bij Yenikapı. Op de Aziatische kant is er aansluiting op lijn M4 bij Ayrılıkçeşme. De Marmaray zal in de toekomst doorgetrokken worden naar Halkalı in het westen en Gebze in het oosten. Deze lijn zal voor het grootste deel aangelegd worden op de, enkele jaren geleden opgebroken, spoorlijnen Halkalı-Sirkeci en Haydarpaşa-Gebze.

Tramlijnen en kabelspoorlijnen[bewerken]

Naast de metro- en voorstadlijnen beschikt Istanbul over vier tramlijnen en twee kabelspoorwegen:

  • Tramlijn T1: Moderne tramlijn tussen Kabataş en Bagcilar. Geheel dubbelsporig, aangelegd tussen 1992 en 2006 met 31 haltes.
  • Tramlijn T2: Historische tramlijn tussen Şişhane/Tünel en Taksim. Grootendeels enkelsporig met 4 haltes.
  • Tramlijn T3: Historische tramlijn in Kadıköy. Enkelsporig en rijdt eenrichting in een rondje met 10 haltes.
  • Tramlijn T4: Moderne tramlijn tussen Topkapı en Mescid-I-Selam. Geheel dubbelsporig, aangelegd tussen 2007 en 2009 met 21 haltes.
  • Funicular F1: Kabelspoorweg van Taksim naar Kabataş. Enkelsporig met passeermogelijkheid halverwege, geopend in 2006 met 2 haltes.
  • Funicular F2: Kabelspoorweg van Karaköy naar Şişhane. Zie volledige artikel: Tünel.

Metrobus[bewerken]

Metrobusstation met afgesloten toegang

Verder beschikt de stad over een buslijn op vrijliggende baan (uitgezonderd over de Bosporusbrug) met hoge frequentie en afgesloten stations. De bussen rijden aan de linkerkant zodat ze de eilandperrons in de stations kunnen bedienen (zoals alle bussen zijn de deuren aan de rechterkant). Aangelegd tussen 2007 en 2012 met 44 haltes.

Zie ook[bewerken]