Nederlandse lithostratigrafie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De gesteenten van de Nederlandse ondergrond kunnen naar hun aard, opeenvolging, verticale en horizontale verbreiding in eenheden onderverdeeld worden. Het kennisgebied wat zich hiermee bezighoudt heet lithostratigrafie wat een discipline is binnen de stratigrafie. Hoewel de opbouw van de ondergrond zich niets van staatsgrenzen aantrekt, is het in de praktijk zo dat ieder land zijn eigen lithostratigrafie heeft. Het kan dus gebeuren dat hetzelfde gesteente in aangrenzende landen een andere naam heeft.

Huidige lithostratigrafie[bewerken | brontekst bewerken]

Lithostratigrafie van Nederland en de Noordzee (Boven Noordzee Groep)
Marien Fluviatiel Glacigeen Eolisch, periglaciaal, lkcaal, sedentaten, etc.
Baltisch Rijn Maas
Urania Naaldwijk     Echteld Beegden     Nieuwkoop        
     
      Kreftenheye Doggersbank        
Onbenoemd    
            Woudenberg        
Eem Boxtel    
    Drente                
Oostermeer Urk        
       
Onbenoemd            
    Peelo        
Noordbergum        
       
Onbenoemd                
    Sterksel    
Appelscha    
Onbenoemd            
        Stramproy    
Onbenoemd     Waalre        
    Peize Hattem    
Maassluis        
   
Oosterhout Kiezeloöliet    
        Heyenrath
Ville
Breda
    Holset
           
Veldhoven
Rupel
   
Tongeren
Dongen

Stratotypen[bewerken | brontekst bewerken]

Voor elke formatie en voor een aantal andere eenheden zijn stratotypen aangewezen. Op deze plaatsen is van de betreffende eenheid een (groot) deel aanwezig. Van elk stratotype bevindt zich een serie grondmonsters in het kernhuis van de Geologische Dienst Nederland van TNO. Elk stratotype is beschreven, doch van slechts een enkele zijn gegevens daadwerkelijk in de vakliteratuur gepubliceerd.

De Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe Ondergrond omvat de definities van de lithostratigrafische eenheden die voorkomen in de bovenste honderden meters van de ondergrond van het vasteland van Nederland. Van iedere eenheid worden een uitgebreide beschrijving, een verbreidingskaart en de stratotypes getoond. De tekst beschrijft onder meer de lithologische kenmerken, de boven- en ondergrens van de betreffende lithostratigrafische eenheid en de relatie tot niet meer in gebruik zijnde stratigrafische terminologie.

Geologische kartering[bewerken | brontekst bewerken]

Op grond van lithostratigrafische eenheden worden geologische kaarten gemaakt. Deze kaarten worden o.a. gebruikt bij inventarisatie en winning van delfstoffen, waaronder ook drinkwater valt. Na de eerste inventarisaties tijdens de negentiende eeuw zijn er in Nederland twee landelijke geologische karteringen geweest, beide uitgevoerd door de geologische dienst. De eerste vond plaats van de dertiger tot in de vijftiger jaren. Deze kaart staat ook bekend als de 'kaart van Tesch', naar de toenmalige directeur van deze dienst. De tweede vond plaats van de zestiger jaren tot in de negentiger jaren. De lithostratigrafie waarop deze kaarten waren gebaseerd verschilde door toegenomen kennis en gewijzigde inzichten. Beide kaarten zijn in delen (kaartbladen) gepubliceerd en werden niet voltooid. De laatste wijziging van de lithostratigrafie vond plaats in 2003. Gegevens zijn digitaal beschikbaar en kaarten worden niet meer volgens een programma gedrukt.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]