Formatie van Beegden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Formatie van Beegden
Lithostratigrafische eenheid
Inzet: Maasterrassen
Inzet: Maasterrassen
Land Nederland
Groep Boven-Noordzee Groep
Status geldig
Facies fluviatiel
Gesteente zand en klei
Ouderdom Plioceen/Holoceen
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen

De Formatie van Beegden of Beegden Formatie (sic; afkorting BE) is een jonge geologische formatie in het zuidoosten van Nederland. De formatie bestaat uit alle afzettingen van de rivier de Maas op Nederlandse bodem en in de Nederlandse ondergrond, vanaf het Plioceen (5 miljoen jaar geleden) tot het heden. De formatie is genoemd naar Beegden in Midden-Limburg.

Beschrijving[bewerken]

De formatie bestaat uit een serie over elkaar liggende rivierterrassen en kan tot 40 meter dik zijn. Elk terras wordt als een eigen laagpakket beschouwd. De Formatie van Beegden wordt in totaal in veertien zulke laagpakketten ingedeeld. De afzettingen bestaan uit zand en grind, waarbij de korrelgrootte meestal opwaarts fijner wordt. Dit opwaarts fijner worden gebeurt in cycli, waarbij de top van elke cyclus erosief verwijderd is. Soms komt er aan de top van de rivierterrassen een laag zandig leem voor, die veen kan bevatten (Laag van Wijchen). In het oosten van Noord-Brabant ligt er aan de top van de formatie een kleilaag, die de Laag van Rosmalen genoemd wordt.

De Formatie van Beegden bevat alle sedimenten die door de Maas zijn afgezet. Ten noorden van Gennep, waar de Niers in de Maas vloeit, worden sedimenten van de Maas tot de Formatie van Echteld gerekend. Dit omdat de Rijn in het Saalien-glaciaal via het Niersdal stroomde, en er ten noorden hiervan ook materiaal aanwezig is dat door de Rijn werd aangevoerd. De Formatie van Beegden komt in de Roerdalslenk naar het westen toe tot Veghel voor, omdat de Maas zijn loop in het verleden vaak verlegd heeft.

Relatie met andere formaties[bewerken]

De Formatie van Beegden wordt gerekend tot de Boven-Noordzee Groep. In de Roerdalslenk ligt ze boven op de Formatie van Sterksel (rivierafzettingen van de Rijn uit het Vroeg- en Midden-Pleistoceen); in het noorden en zuiden van Limburg kan ze op verschillende oudere formaties liggen. Oudere delen van de formatie kunnen vertand met de Formatie van Urk voorkomen.

Hoewel de Formatie van Beegden in het grootste deel van haar verspreidingsgebied dagzoomt, kunnen jongere delen van de Formatie van Kreftenheye (afzettingen van de Rijn uit het Laat-Pleistoceen) of de Formatie van Boxtel (eolisch dekzand uit het Weichselien) lokaal over de formatie heen liggen.