Pepermuntolie
Pepermuntolie is een etherische olie die wordt gewonnen uit de bovengrondse delen van pepermunt. Het is een in de cosmetica en farmaceutische industrie belangrijke olie. De olie wordt verwerkt als smaakstof in onder meer tandpasta, mondwater en pepermuntsnoep.[1] Pepermuntolie is een kleurloze tot lichtgele vloeistof met een dichtheid van 0,896–0,916 g/ml. Het heeft een scherpe, frisse en muntachtige geur en een verkoelende en verfrissende werking.
Samenstelling
[bewerken | brontekst bewerken]Belangrijkste inhoudsstoffen zijn menthol (35–45 %) en menthon (15–20 %); daarnaast nog menthylacetaat (3–5 %), neomenthol (2,5–3,5 %) en isomenthol (3 %). Voor toepassingen in de geneeskunde moet het menthofuraan door destillatie verwijderd zijn.
Hoofdbestanddeel van pepermuntolie en hoofdverantwoordelijk voor de werking is de stof menthol. Menthol behoort tot een groep stoffen (monoterpenolen) waarvan men zegt dat ze het lichaam helpen bacteriën en virussen te verdrijven.[bron?]
Extractie
[bewerken | brontekst bewerken]Pepermuntolie wordt gewonnen uit de bladeren en stengels van de pepermunt plant (Mentha piperita). De bladeren van deze plant hebben van zichzelf een kamferachtige smaak, maar na extractie ontstaat de typische pepermuntsmaak. Er komt niet veel pepermuntolie van een plant, de oogst van een vierkante meter grond levert ongeveer drie gram olie op. Pepermuntolie is daarom kostbaar.
De extractie gebeurt door stoomdestillatie. De pepermuntbladeren worden in ketels met water gedaan, waarin stoom wordt geblazen. De stoom verhit de blaadjes, waardoor de pepermuntolie tegelijk met waterdamp vrij komt. Na afkoeling van de damp blijft de olie op het water drijven. Zo kan ze gemakkelijk van het water worden gescheiden.
Verschijningsvormen
[bewerken | brontekst bewerken]De pepermuntolie die uit de plant gewonnen wordt, is in verschillende verschijningsvormen beschikbaar.
- Als smaakmaker in voedingsmiddelen. Pepermuntolie kan gebruikt worden als smaakmaker in eten en drinken, bijvoorbeeld als extract in bonbons of in een nagerecht. Verse pepermunt kan alleen aan het eind van het kookproces worden toegevoegd. Pepermuntolie of pepermuntextract kan op elk moment in het proces gebruikt worden.
- Pepermuntolie is verkrijgbaar als vloeistof om te druppelen. De sterkte kan variëren. In druppelvorm wordt vooral gebruikt bij aromatherapie, bijvoorbeeld in een aromalampje. Ook kan het worden toegevoegd aan massageolie.
- Soms wordt de druppelvorm ook gebruikt bij darmklachten maar dat is niet effectief want de olie wordt afgebroken in de maag en zal daardoor de darmen niet bereiken.
- In de vorm van maagzuurresistente capsules kan pepermuntolie ingenomen worden om de klachten van een prikkelbare darm te verlichten. De capsules passeren de maag en de olie komt vrij in de darmen.
Toepassingen
[bewerken | brontekst bewerken]Inname van maagzuurresistente capsules met pepermuntolie helpt bij vermindering van lichte spasmen van het maag-darmkanaal, tegen winderigheid en buikpijn, in het bijzonder bij mensen met prikkelbaredarmsyndroom (PDS).[2][3][4][5]
Onderzoek in het Maastricht Universitair Medisch Centrum onder circa 200 PDS-patiënten toonde aan dat pepermuntolie gebruikt in maagzuurresistente capsules kan zorgen voor verlichting van buikpijn en fysiek ongemak bij patiënten met het prikkelbaredarmsyndroom.[6]
Een dosering is circa 0,2 tot 0,4 ml pepermuntolie per capsule, driemaal daags genomen wordt beschouwd als effectief. Met name de menthol in de olie draagt bij aan de krampwerende werking. Het middel wordt over het algemeen goed verdragen.[2][5]
Uitwendig wordt pepermuntolie (10%) in zalf toegepast bij reuma, insectenbeten en brandwonden. Pepermuntolie kan ook worden toegepast bij spanningshoofdpijn.[1]
In de aromatherapie wordt pepermuntolie toegepast ter verbetering van geheugen en aandacht.[7] Het kan ook worden toegevoegd aan badwater.
Overdosering
[bewerken | brontekst bewerken]In zeer hoge doseringen kan pepermuntolie, net als de meeste essentiële oliën, tot vergiftiging leiden. Hoewel over de veiligheid van het gebruik tijdens zwangerschap en het geven van borstvoeding nog onvoldoende gegevens bekend zijn, zijn de hoeveelheden pepermuntolie in voedingssupplementen, uitwendige producten en kruidentheeën waarschijnlijk veilig.[1]
- 1 2 3 (en) Kligler B, Chaudhary S. Peppermint oil. Am Fam Physician. 2007 Apr 1;75(7):1027–30. PMID 17427617. Dit artikel is door de uitgever gratis toegankelijk gemaakt op http://www.aafp.org/afp/2007/0401/p1027.html.
- 1 2 (de) Rensen I. Pfefferminzöl beim Reizdarmsyndrom-ein Update. Zeitschrift für Phytotherapie. 2009;30:129–34. DOI:10.1055/s-0029-1225928.
- ↑ (en) European Medicines Agency – Committee on Herbal Medicinal Products. Community Herbal Monograph on Mentha X piperita L., Aetheroleum.; 2007 Oct. Report No.: EMEA/HMPC/349466/2006. Available from: https://web.archive.org/web/20141217213740/http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2010/01/WC500059313.pdf.
- ↑ (en) ESCOP – European Scientific Cooperative on Phytotherapy. ESCOP monographs – second edition. 2nd ed. Exeter (UK): European Scientific Cooperative on Phytotherapy; 2003.
- 1 2 (en) Khanna R, MacDonald JK, Levesque BG. Peppermint oil for the treatment of irritable bowel syndrome: a systematic review and meta-analysis. J Clin Gastroenterol. 2014 Jul;48(6):505–12. PMID 24100754. DOI:10.1097/MCG.0b013e3182a88357 URL: http://journals.lww.com/jcge/Citation/2014/07000/Peppermint_Oil_for_the_Treatment_of_Irritable.11.aspx.
- ↑ (en) Weerts ZZR, Masclee AAM, Witteman BJM, et al.. Efficacy and Safety of Peppermint Oil in a Randomized Double-blind Trial of Patients With Irritable Bowel Syndrome. Gastroenterology. 2019. DOI:10.1053/j.gastro.2019.08.026.
- ↑ (en) Moss M, Hewitt SM, Moss L, Wesnes KA. Modulation of cognitive performance and mood by aromas of peppermint and ylang-ylang. Int. J. Neurosci. 2008 Jan;118(1):59–77. PMID 18041606. DOI:10.1080/00207450601042094. Gratis volledige artikel: http://dr-hatfield.com/educ538/docs/moss+2008.pdf.