Pestmeester

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zeventiende-eeuwse tekening van een in leer geklede pestmeester. In het masker smeulend materiaal om pestdampen onschadelijk te maken.

Een pestmeester of snaveldokter was een door de plaatselijke overheid aangestelde functionaris die pestlijders verzorgde. Hij deed vooral dienst in tijden van epidemieën.

De pest, ook wel Zwarte Dood genoemd, is een ziekte die van de 14e tot de 19e eeuw in Europa veelvuldig voorkwam en enorme aantallen slachtoffers maakte. In eerste instantie werden de zieken door gewone artsen behandeld, maar tegen de ziekte was geen kruid gewassen. Er werden in sommige jaren zoveel mensen ziek dat men speciale pestmeesters aanstelde. Deze pestmeesters waren vooral actief als zich een epidemie voordeed. Het was niet eenvoudig om pestmeesters te vinden, niet veel mensen waren bereid om voor een karig loon hun leven in de waagschaal te stellen.

De pestmeesters bezochten de zieken om te zien of ze getroffen waren door de pest. Hun taak was vooral de pestlijders te isoleren, zodat ze anderen niet konden besmetten. De behandelingen van de pestmeesters stelden meestal niet veel voor.

Kleding[bewerken | brontekst bewerken]

Pestmasker zoals dat in de Republiek Venetië zou zijn gedragen

Een pestmeester wordt na 1600 vaak afgebeeld in speciale bescherming biedende kleding die bestond uit een hoed, een masker met kijkgaten, een houten stok om zieken te kunnen onderzoeken zonder ze aan te raken, grote leren handschoenen, lange leren laarzen en een lange leren of geïmpregneerde cape.[1]

Het snavelachtige masker zou gevuld zijn geweest met kruiden en specerijen om de lucht te zuiveren omdat men dacht dat de pest zich door de lucht verspreidde. Hoewel builenpestbesmetting van mens tot mens niet mogelijk is (tenzij door een vlo), kan de kleding de pestmeesters wel beschermd hebben – de volledige bedekking zorgde er ook voor dat vlooien niet op de pestmeester konden springen. Bij andere varianten, zoals longpest, is besmetting door middel van hoesten of niezen wel mogelijk, maar ook daar kan de kleding enige bescherming hebben geboden.[2]

Een bekende afbeelding van een pestmeester in de kenmerkende uitdossing is de prent Doktor Schnabel von Rom uit 1656.

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Marion Maria Ruisinger, "Fact or Fiction? Ein kritischer Blick auf den 'Schnabeldoktor'", in: LWL-Museum für Archäologie (red.), Pest. Eine Spurensuche, 2019, p. 267-274
Zie de categorie Plague doctors van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.