Solera-systeem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het solera-systeem is een methode om door middel van oversteken (=overhevelen met behulp van flexibele slangen) wijn of een andere vloeistof op te voeden dan wel gelijk van smaak en kwaliteit te komen. Het systeem is in Spanje ontstaan toen men van een bepaald type wijn de vele verschillende vaten - elk vat had zijn ‘eigen’ wijn - tot één standaard ging maken.

Het systeem is vooral bekend van de sherry nabij het Zuid-Spaanse Jerez de la Frontera. Het oudst bekende solera-systeem dateert uit 1830.

Er zijn meer producten die gebruik maken van een soortgelijk systeem. Zoals bij Balsamico, Gletsjerwijn, Madeira, Marsala, Mavrodafni, Port, bepaalde Spaanse muskaat-wijnen, brandy’s, rums, ratafia en Schotse whisky.

Het systeem[bewerken]

Vaten met het product liggen in liggende positie in rijen gestapeld. In de bovenste rij zit het jongste, in de onderste rij het oudste product. Stap 1, Gedurende het jaar wordt er uit de onderste vaten een deel afgetapt om te worden gebotteld. Stap 2, Het afgetapte deel wordt nu bijgevuld uit de rij vaten die hier bovenop ligt. Stap 3, Vervolgens wordt deze rij weer aangevuld uit de rij die daar weer bovenop ligt, enzovoort. De bovenste rij wordt tot slot bijgevuld met het jongste product.

Doordat het resultaat een mengvloeistof van vele jaren kan zijn, wordt de smaak en het karakter van het eindproduct heel constant gehouden. De leeftijden kunnen uiteenlopen van gemiddeld drie jaar tot meerdere decennia. Hoe meer mengstadia er in een systeem plaatsvinden, hoe ouder en complexer het (gemiddelde) product zal zijn. Een jaartal op een fles zal om marketing redenen geplaatst kunnen zijn met de bedoeling een gemiddelde leeftijd of het oudste (solera-)vat aan te duiden.

Sherry[bewerken]

Schematische voorstelling van het solera-systeem.

In het Spaanse Andalusië worden de hiervoor gebruikte 600 liter vaten ‘botas’ genoemd, en liggen gestapeld in ‘bodega’s’, de zogenaamde bovengrondse kelders. De onderste rij vaten - met de oudste wijn - die uiteindelijk het eindproduct levert, noemt men ‘Soleras’ naar het Spaanse woord ‘Suelo’, dat ‘grond’ betekent. De vaten die er bovenop liggen ‘Criaderas’, naar het woord ‘criar’, dat ‘opvoeden’ betekent. De rij die direct bovenop de Soleras ligt noemt met dan 1e criadera. De rij die daar weer bovenop ligt 2e criadera, enzovoort tot de 5e criadera. Deze 5e rij wordt bijgevuld met wijn uit de vaten van de laatste druivenoogst. Overigens liggen de vaten feitelijk verspreid over meerdere bodega’s. Dit in verband met brandgevaar.

De keldermeester - de persoon die verantwoordelijk is voor de wijnbereiding - zal ongeveer eens in de drie maanden de wijn voor maximaal 1/3 uit de ‘onderste’ vaten tappen welke vervolgens weer bijgevuld wordt met wijn uit de 1e criadera, enzovoort. De vaten van de 4e criadera - die bedoeld zijn voor ‘fino sherry’ - worden echter maar voor 5/6 afgevuld. Deze luchtruimte boven de wijn is nodig voor de ontwikkeling van de ‘flor’ van op wijn.

Naarmate de wijn langer in het solera-systeem verblijft, zal de smaak steeds complexer worden. Soleras bevatten zodoende resten wijn die er al vanaf hun oprichting in zitten. Mogelijk bevat in een honderd jaar oud systeem dito oude wijnbestanddelen. Sinds het jaar 2000 zijn er de speciale categorieën in het leven geroepen,

  • VOS - Vinum Optimum Signatum (Als beste geselecteerde wijn) ofwel Very Old Sherry. Deze sherry heeft minimaal 20 jaar in een solera-systeem doorgebracht.
  • VORS - Vinum Optimum Rare Signatum (De beste en meest uitzonderlijke wijn) ofwel Very Old Rare Sherry. Deze sherry heeft minimaal 30 jaar in het solera-systeem doorgebracht.

In Spanje is het bij wet overigens verboden dat producenten meer dan 40% van hun sherryvoorraad te verkopen. Dit om het solera-systeem te beschermen. Gevolg is wel dat de overige voorraad voor de eigenaar een enorme kapitaalinvestering is.

Ook in Spanje heeft de moderne techniek intrede gedaan. Er zijn al veel bedrijven die gebruik maken van rvs tanks waarbij de wijn met pompen van de ene tank naar de andere wordt gebracht.

Bronnen[bewerken]