Lid van de Raad van State

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Staatsraad (Nederland))
Ga naar: navigatie, zoeken

De Raad van State is een onafhankelijk adviesorgaan van de regering dat elf leden van de Raad van State, ofwel staatsraden heeft. (enkelvoud: staatsraad)

Samenstelling[bewerken]

Buiten de voorzitter en andere leden van het Koninklijk Huis die in de raad zitting hebben, bestaat de Raad uit de vicepresident en ten hoogste 10 leden. Daarnaast kunnen er staatsraden en staatsraden in buitengewone dienst worden benoemd in een of beide afdelingen.

Voorzitter[bewerken]

Het staatshoofd (de koning) is de voorzitter van de Raad van State, maar de feitelijke leiding is in handen van de vicepresident. Deze vervult daarmee een van de belangrijkste adviseursfuncties binnen de overheid. Met de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer behoort hij of zij bijvoorbeeld tot de vaste adviseurs van het staatshoofd. Sinds het vicepresidentschap van de voormalige premier Louis Beel, die de functie van 1959 tot 1972 bekleedde en die betrokken was bij vele kabinetsformaties in die periode, wordt de vicepresident van de Raad van State wel de "onderkoning van Nederland" genoemd.

In 2011 was er een openbare vacature voor de functie van vicepresident, voor het eerst in de geschiedenis van de Raad van State. De invulling voor een vacature als vicepresident vond altijd in grote beslotenheid plaatst. Door de Wet op de Raad van State is het mogelijk geworden het benoemingsproces transparanter te maken. Ook heeft die wet de pensioenleeftijd voor de vicepresident op 70 jaar gesteld.

Leden[bewerken]

De leden van de Raad van State worden lid van de Raad van State genoemd (vóór 1 september 2010: staatsraad),[1] ze worden benoemd voor het leven, wat neerkomt op een aftreden bij het bereiken van de 70-jarige leeftijd. Leden van de Raad van State zijn over het algemeen personen die hun sporen in de wetenschap, de rechterlijke macht en het openbaar bestuur verdiend hebben. De leden van de Afdeling bestuursrechtspraak dienen een doctoraal examen in de rechtswetenschappen te hebben afgelegd.

Staatsraden[bewerken]

Naast leden van de Raad van State kunnen staatsraden worden benoemd (vóór 1 september 2010: staatsraden in buitengewone dienst), hoogstens 50. Zij worden gekozen uit hen, die bewijs hebben gegeven van bekwaamheid in zaken van wetgeving, bestuur of rechtspraak dan wel van bijzondere deskundigheid in aangelegenheden, die de wetgeving, het bestuur of de rechtspraak raken. Zij nemen deel aan de adviserende of de rechtsprekende taken van de Raad. Maximaal 10 leden of staatsraden mogen deel uitmaken van beide Afdelingen.

Staatsraden in buitengewone dienst, die bij Koninklijk Besluit worden benoemd, kunnen worden aangewezen voor een bepaalde tijd.

De staatsraden die op basis van een nulaanstelling in dienst zijn bij de Raad van State houden de titel staatsraad in buitengewone dienst na de wetswijziging van 1 september 2010.[2]

Staatsraden van het Koninkrijk[bewerken]

Op basis van artikel 13 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden is er een Raad van State van het Koninkrijk, waarin naast de reguliere leden van de Raad ook staatsraden van de andere landen binnen het Koninkrijk zitting kunnen nemen. De Raad van State van het Koninkrijk adviseert de Rijksministerraad.

Benoemingen[bewerken]

De Kroon benoemt de leden en staatsraden bij koninklijk besluit voor het leven, wat neerkomt op een aftreden op 70-jarige leeftijd. De ministerraad draagt de leden en staatsraden voor, waarbij de Raad zelf een aanbeveling doet. Leden en staatsraden komen vooral uit de wetenschap, het bestuur, de rechterlijke macht en de overheid.

Huidige leden[bewerken]

De Raad bestaat uit ten hoogste 10 leden van de Raad van State (niet meegerekend: voorzitter, vicepresident en andere leden van het Koninklijk Huis in de Raad). De huidige leden zijn:[3]

Daarnaast zijn er drie staatsraden van het Koninkrijk, die zitting hebben bij koninkrijksaangelegenheden:

  • Na het overlijden van Mito Croes (lid van 8 september 2014 tot 7 augustus 2016) als staatsraad van het Koninkrijk, heeft Aruba nog geen nieuwe kandidaat voorgesteld.
  • Na het aftreden van Rob Vornis als staatsraad van het Koninkrijk, heeft Curaçao nog geen nieuwe kandidaat voorgesteld.
  • Na het aftreden van Dennis Richardson als staatsraad van het Koninkrijk, heeft Sint-Maarten nog geen nieuwe kandidaat voorgesteld.

Op grond van artikel 74 van de Nederlandse Grondwet heeft de vermoedelijke opvolger van de Koning vanaf zijn achttiende verjaardag zitting in de Raad van State. Sinds oktober 2004 heeft ook koningin Máxima zitting in de Raad. De leden van het Koninklijk Huis die in de Raad van State zitten hebben daar geen stemrecht.

Ambtenaren[bewerken]

Naast de leden van de Raad van State werken zo'n 630 ambtenaren, onder wie 325 juristen, bij de Raad van State. Zij ondersteunen het adviserend en rechtsprekend werk van de Raad. De Afdeling advisering is onderverdeeld in secties die geordend zijn naar de ministeries. Alle wetsontwerpen op het terrein van ruimtelijke ordening komen bijvoorbeeld bij de desbetreffende afdeling voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu terecht. Sommige hogere medewerkers worden ambtenaar van staat genoemd. Ter zitting van de Afdeling bestuursrechtspraak functioneren zij als griffier van de zittingskamer. Zo ondersteunen ze de staatsraden bij hun werk als bestuursrechter.