Stoommachine van Newcomen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Principe van de stoommachine van Newcomen
Stoommachine van Newcomen, in de encyclopédie Meyers van 1890

De stoommachine van Newcomen, ook wel atmosferische machine genoemd, is de praktisch werkende stoommachine, door Thomas Newcomen ontworpen in 1712.

Deze stoommachine werd van de 18e tot ver in de 19e eeuw in Groot-Brittannië en verder in Europa gebruikt in de mijnbouw om water uit de mijnen te pompen. Zestig jaar na de uitvinding van Newcomen ontwikkelde James Watt een verbeterde versie, die bekendstaat als de eerste moderne stoommachine.

Overzicht[bewerken]

De eerste werkelijke stoommachine was een ‘atmosferische’ machine of onderdrukmachine. Men noemt ze een atmosferische machine omdat de atmosferische druk het werk doet. De machine doorloopt de volgende stappen:

  • Via een kraan laat men stoomdruk in de stoomcilinder.
  • De zuiger gaat omhoog en de via een hefboom gekoppelde pompzuiger gaat naar beneden.
  • Daarna sluit men de kraan en opent de ernaast gelegen waterkraan.
  • Hierdoor stroomt een beetje water in de cilinder. Hierdoor condenseert de stoom in de cilinder.
  • De zuiger heeft nu onderaan onderdruk en erboven atmosferische druk plus het gewicht van de onevenwichtige hefboom.
  • De zuiger gaat naar omlaag en de hefboomgekoppelde pompzuiger gaat omhoog. De machine werkt op de onderdruk die ontstaat door condensatie van stoom.

Dit was zoveel werk dat de machine van Newcomen bediend moest worden door twee man : een volwassen stoker en een jonge kranenbedienaar.

De ‘vuurmachine’ van Newcomen zou gedurende het grootste deel van de achttiende eeuw alle mijnen in Engeland droog houden. Het rendement van zijn machine was minder dan één procent en de machine werd door velen als een nutteloze energieverbruiker beschouwd, hoewel de steenkool uit de eigen mijn kwam en dus niets kostte. De machine van Newcomen werkte alleen onder atmosferische druk, waarbij de gevaren van hogedrukstoom werden vermeden, en gebruikte het zuigerconcept, in 1690 uitgevonden door de Fransman Denis Papin. Door combinatie van het condensatieopzuigprincipe van Thomas Savery met de zuiger van Papin ontstond de eerste machine die water uit de mijn oppompte, aangedreven door vuur. Bij zijn dood had Newcomen een honderdtal pompmachines geïnstalleerd in Engeland.

Verdere ontwikkeling[bewerken]

Later werd de machine verbeterd door James Watt die de stoommachine verbeterde. Hij bereikte een rendement van 19 procent.

Voorbeelden[bewerken]

Voorbeelden van nog werkende exemplaren van de Newcomen-stoommachine staan in het Science Museum in Londen en in het Henri Ford Museum in het Amerikaanse Detroit.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties