Tři oříšky pro Popelku

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tři oříšky pro Popelku
Op trap van Kasteel Moritzburg is de scène met de verloren schoen opgenomen. Wie de schoen past is een prinses.
Op trap van Kasteel Moritzburg is de scène met de verloren schoen opgenomen. Wie de schoen past is een prinses.
Alternatieve titel(s) Drei Haselnüsse für Aschenbrödel
Regie Václav Vorlíček
Productie-
maatschappij
Filmstudio Barrandov, Prag
DEFA, KAG „Berlin“
Scenario František Pavlíček
Hoofdrollen Libuše Šafránková
Pavel Trávníček
Carola Braunbock
Rolf Hoppe
Karin Lesch
Dana Hlaváčová
Jan Libíček
Muziek Karel Svoboda
Montage Miroslav Hájek
Barbara Leuschner
Cinematografie Josef Illík
Première 16 november 1973
Genre Sprookje
Speelduur 82 minuten
Taal Tsjechisch
Duits
Land Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije
Vlag van Duitse Democratische Republiek DDR
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Tři oříšky pro Popelku (Duitse titel: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel; letterlijk vertaald: Drie hazelnoten voor Assepoester) is een van de bekendste sprookjesfilms uit een coöperatie tussen Tsjecho-Slowakije en Oost-Duitsland. De door Václav Vorlíček geregisseerde film komt uit 1973 en is gebaseerd op het gelijknamige sprookje van Božena Němcová. De film wordt al jaren met Kerstmis op de Tsjechische en Duitse televisie uitgezonden en is inmiddels een cultfilm geworden.

Verhaal[bewerken]

De schimmel Jurášek/Nikolaus, de hond Tajtrlík/Kasperle en een sieradendoosje dat door de uil Rozárka/Rosalie wordt bewaakt, is alles wat Assepoester nog na het overlijden van haar ouders heeft. Assepoester leeft bij haar bazige stiefmoeder die het hof van de vader heeft geërfd. De stiefmoeder en haar dochter Dora vernederen Assepoester naar beste vermogen en behandelen haar als een dienstmeisje. In de winter bezoeken de koning en de koningin het landgoed van de onderdanige stiefmoeder. Door veel geslijm lukt het de stiefmoeder om voor haar en haar dochter een uitnodiging voor het hofbal te verkrijgen. Als alles volgens plan verloopt, zal Dora daar het hart van de prins stelen. Eigenlijk zouden ook de prins en zijn begeleiders Kamil en Vítek bij het bezoek aanwezig zijn, maar zij zijn in het bos aan het jagen.

Tijdens het koninklijk bezoek komt Assepoester de prins in het bos voor de eerste keer tegen. Assepoester heeft hier haar normale, ietwat smerige kleding aan. Net als de prins een ree wil doodschieten, werpt ze een sneeuwbal tegen de prins aan, zodat hij misschiet. De prins gaat vervolgens samen met zijn twee metgezellen achter Assepoester aan. Na een achtervolging dwars door het bos krijgt de prins haar te pakken, maar Assepoester vlucht met het paard van de prins. Na wat kat-en-muis met de jagers weet ze ongezien op het hof terug te keren.

Dora en haar moeder zijn zich erg hectisch op het koningsbal aan het voorbereiden. Knecht Vinzek rijdt naar de stad om dure kleding en sieraden voor de dames te kopen. Tijdens deze rit krijgt hij drie hazelnoten in de schoot geworpen (de prins en zijn knecht hebben deze uit een vogelnestje recht in zijn schoot geschoten). Deze brengt hij mee voor Assepoester, omdat zij van tevoren tegen hem zei dat hij mee moest brengen wat op zijn pad komt.

De noten zijn magisch: uit de eerste noot komt een jachtkleed. Zo opgeschikt komt Assepoester de prins voor de tweede keer tegen, die met zijn maten met een koninklijke jacht bezig is. Assepoester laat haar schietkunsten zien en schiet met een kruisboog een roofvogel uit de lucht, waarop de prins "de jonge jager" een waardevolle ring als prijs geeft. Ook deze keer weet ze zonder dat de prins haar identiteit kent te ontsnappen.

De dag van het hofbal komt dichterbij. Als chicane laat de stiefmoeder linzen met mais op de vloer vallen en laat Assepoester dit sorteren. Dankzij de hulp van duiven die het werk voor het meisje overnemen, heeft Assepoester nog genoeg tijd om naar het bal te komen. Ze opent de tweede noot, waaruit een chique baljurk verschijnt, en zoekt het hofbal op. De koning wil daar zijn zoon uithuwelijken. De prins, die tot dusver alle aan hem voorgestelde dames verguisd heeft, danst met de later verschenen Assepoester en wordt op haar verliefd. Assepoester draagt een gezichtssluier, zodat de prins haar niet herkent.

Ze heeft voor hem op het bal een raadsel, dat laat zien dat ze graag door hem herkend wil worden:

"De wangen zijn met as bevuild, maar de schoorsteenveger is het niet.
Een hoedje met veren, kruisboog over de schouder, maar een jager is het niet.
Ten derde: een zilvergewerkte jurk met sleep op een bal, maar een prinses is het niet, mijnheer."

Daarmee doelt ze op haar twee eerdere en deze ontmoeting, maar de prins weet de oplossing niet en zo vlucht ze opnieuw voor hem, maar verliest daarbij op de trap van het kasteel haar schoen.

Het lukt de prins om Assepoester te volgen en hij komt uiteindelijk op het hof van de stiefmoeder aan. Maar niemand van de meisjes en vrouwen die op het hof wonen past de veel te kleine dansschoen. Opeens herinnert knecht Vinzek zich aan Assepoester, maar zij blijkt spoorloos verdwenen te zijn. Nadat ook de laatste poging van de stiefmoeder om haar dochter met de prins uit te huwelijken mislukt, vindt de prins Assepoester en trekt haar het schoentje aan. Assepoesters trouwjurk voor de bruiloft met de prins komt uit de derde hazelnoot.

In de slotscène is te zien hoe Assepoester en de prins over de besneeuwde velden naar het kasteel rijden en hoe de prins zijn preceptor negeert.

Achtergrond[bewerken]

Op deze trap van Kasteel Moritzburg is de scène met de verloren schoen opgenomen.


De film ging op 1 november 1973 in de Tsjecho-Slowaakse bioscopen in première. In Oost-Duitsland verscheen de film in maart 1974 en in de Bondsrepubliek Duitsland op 19 december 1974, waar hij op 26 december 1975 voor het eerst op televisie uitgezonden werd. Sindsdien wordt hij elk jaar tijdens Kerstmis door verschillende Europese zenders, zoals in Duitsland, Tsjechië en Noorwegen, uitgezonden.

De film is gebaseerd op het gelijknamige sprookje van Božena Němcová, dat een variatie is op het sprookje Assepoester van de gebroeders Grimm. In Němcovás versie is het motief van de drie hazelnoten toegevoegd, dat in de meer dan 400 varianten op het sprookje sinds de Oudheid al veel voorkomt.

Bekend werden door deze film de actrice Libuše Šafránková en de acteur Pavel Trávníček.

Opgenomen werd deze film in de Filmstudio Babelsberg van de Oost-Duitse filmproductiemaatschappij DEFA, rond Kasteel Moritzburg bij Dresden, in de Barrandov Studios in Praag en op verschillende plaatsen in Tsjecho-Slowakije, bijvoorbeeld in Kasteel Švihov en in het Bohemer Woud.

De filmmuziek van componist Karel Svoboda werd ook bekend en is later als soundtrack op cd verschenen. In de Duitse versie van de film is de muziek doorgaans instrumentaal te horen, terwijl in de Tsjechische versie ook gezang van Karel Gott is toegevoegd. Eind 2008 heeft de Brits-Duitse dj en producent Shaun Baker samen met zangeres Maloy van de originele instrumentale muziek een vocale variant geproduceerd, die onder de titel "Could You, Would You, Should You" uitgebracht is. Een jaar later verscheen er een Duitse versie met de titel "Küss mich, halt mich, lieb mich", gezongen door Ella Endlich. Dit was de eerste versie in het Duits die door de erfgenamen van Karel Svoboda geaccepteerd werd. Het kwam op plaats 12 van de Duitse Singlecharts.[1]

De trap waarop Assepoester haar schoentje verloor en de balzaal waar ze met de prins danste, zijn jaarlijks populaire toeristische bestemmingen.

Jaarlijkse tentoonstelling in Kasteel Moritzburg[bewerken]

De gelijknamige tentoonstelling trok in de winter van 2009/2010 meer dan 150.000 bezoekers. De originele locaties zijn een populaire bestemming voor toeristen, de trap is een beroemde plaats voor huwelijksaanzoeken. Vanaf 5 november 2011 kreeg de tentoonstelling een vervolg op de eerste in het jaar ervoor. De derde tentoonstelling in 2012/2013 werd op 10 november geopend en toonde tot en met 3 maart filmkostuums en de filmmuziek. Van 16 november 2013 tot 2 maart 2014 duurt de vierde en voorlopig laatste tentoonstelling.[2]

Het oppervlak van de tentoonstelling omvat meer dan 2000 m² op vier etages tegenover de 460 m² in 2009/2010.

Rolverdeling[bewerken]

Personage Acteur Duitse stem
Assepoester Libuše Šafránková Dorothea Meissner
Prins Pavel Trávníček Peter Reusse
Stiefmoeder Carola Braunbock Carola Braunbock
Koning Rolf Hoppe Rolf Hoppe
Koningin Karin Lesch Karin Lesch
Dora Dana Hlaváčová Illelore Kuhnert
Preceptor Jan Libíček Ivan Malré
Knecht Vinzek Vladimír Menšík Kurt Böwe
Jager Miloš Vavruška Joachim Pape
Kamil Vítězslav Jandák Joachim Siebenschuh
Vítek Jaroslav Drbohlav Gerd Blahuschek
Huishoudster Míla Myslíková Waltraut Kramm
Keukenjongen Jiří Růžička Carmen-Maja Antoni

Prijzen[bewerken]

De film heeft wereldwijd diverse filmprijzen gewonnen, onder andere de Gouden IJsvogel (Tsjechië). Hij is in Tsjechië tot beste sprookjesfilm van de 20e eeuw gekozen.

Musical[bewerken]

In juni 2013 ging op de Felsenbühne in Rathen een gelijknamige musical in première. Het bijbehorende boek is geschreven door Katrin Lange en de liedteksten door Edith Jeske. De filmmuziek werd door Thomas Zaufke geschreven.[3]

Literatuur[bewerken]

  • Božena Němcová: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel. Eulenspiegel-Verlag, Berlin 2006, ISBN 3-359-01653-X.
  • Maike Stein: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel: Roman nach der tschechischen Märchenfilm von Václav und Frantisek Pavlicek. Ravensburger Buchverlag, 2012, ISBN 3473368482
  • Elisabeth Vilja: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel: ein Lebensschlüssel. Wie ein Märchenfilm die Kraft der Mitte illustriert. Zeitenwende, 2012, ISBN 3934291724

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]