Tři oříšky pro Popelku

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tři oříšky pro Popelku
Op trap van Kasteel Moritzburg is de scène met de verloren schoen opgenomen. Wie de schoen past is een prinses.
Op trap van Kasteel Moritzburg is de scène met de verloren schoen opgenomen. Wie de schoen past is een prinses.
Alternatieve titel(s) Drei Haselnüsse für Aschenbrödel
Regie Václav Vorlíček
Productie-
maatschappij
Filmstudio Barrandov, Prag
DEFA, KAG „Berlin“
Scenario František Pavlíček
Hoofdrollen Libuše Šafránková
Pavel Trávníček
Carola Braunbock
Rolf Hoppe
Karin Lesch
Dana Hlaváčová
Jan Libíček
Muziek Karel Svoboda
Montage Miroslav Hájek
Barbara Leuschner
Cinematografie Josef Illík
Première 16 november 1973
Genre Sprookje
Speelduur 82 minuten
Taal Tsjechisch
Duits
Land Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije
Vlag van Duitse Democratische Republiek DDR
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Tři oříšky pro Popelku (Duitse titel: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel; letterlijk vertaald: Drie hazelnoten voor Assepoester) is een sprookjesfilm uit een coöperatie tussen Tsjecho-Slowakije en Oost-Duitsland, gebaseerd op het gelijknamige sprookje van Božena Němcová en op Assepoester van de gebroeders Grimm (in de versie van 1819). De door Václav Vorlíček geregisseerde film komt uit 1973 en is een van de bekendste sprookjesfilms. De film wordt al jaren met Kerstmis op de Tsjechische en Duitse televisie uitgezonden en is inmiddels een cultfilm geworden.

Verhaal[bewerken]

De schimmel Jurášek/Nikolaus, de hond Tajtrlík/Kasperle en een sieradendoosje dat door de uil Rozárka/Rosalie wordt bewaakt, is alles wat Assepoester nog na het overlijden van haar ouders heeft. De wees leeft bij haar bazige stiefmoeder die het landgoed van de vader heeft geërfd. De stiefmoeder en haar dochter Dora vernederen Assepoester naar beste vermogen en behandelen haar als een dienstmeisje. In de winter bezoeken de koning en de koningin het landgoed. Door veel geslijm lukt het de stiefmoeder om voor haar en haar dochter een uitnodiging voor het hofbal te verkrijgen. Als alles volgens plan verloopt, zal Dora daar het hart van de prins stelen. Eigenlijk zouden ook de prins en zijn begeleiders Kamil en Vítek bij het bezoek aanwezig zijn, maar zij zijn in het bos aan het jagen.

Tijdens het koninklijk bezoek komt Assepoester de prins in het bos voor de eerste keer tegen. Assepoester heeft hier haar normale, ietwat smerige kleding aan. Net als de prins een ree wil doodschieten, werpt ze een sneeuwbal tegen de prins aan, zodat hij mis schiet. De prins gaat vervolgens samen met zijn twee metgezellen achter Assepoester aan. Na een achtervolging dwars door het bos krijgt de prins haar te pakken, maar Assepoester vlucht weg op het paard van de prins. Na wat kat-en-muis met de jagers weet ze ongezien op het landgoed terug te keren.

Dora en haar moeder zijn zich erg hectisch op het koningsbal aan het voorbereiden. Knecht Vinzek rijdt naar de stad om dure kleding en sieraden voor de dames te kopen. Tijdens deze rit krijgt hij drie hazelnoten in de schoot geworpen (de prins en zijn knecht hebben deze uit een vogelnestje recht in zijn schoot geschoten). De noten brengt hij mee voor Assepoester, omdat zij van tevoren tegen hem zei dat hij mee moest brengen wat op zijn pad komt.

De noten zijn betoverd. Uit de eerste noot komt een jachtkleed. Zo uitgedost komt Assepoester de prins voor de tweede keer tegen, die met zijn maten met een koninklijke jacht bezig is. Assepoester laat haar schietkunsten zien en schiet met een kruisboog een roofvogel uit de lucht, waarop de prins "de jonge jager" een waardevolle ring als prijs geeft. Ook deze keer weet ze zonder dat de prins haar identiteit kent te ontsnappen.

De dag van het hofbal komt dichterbij. Om Assepoester dwars te zitten laat de stiefmoeder linzen met mais op de vloer vallen en draagt ze haar op alles weer te sorteren. Dankzij de hulp van duiven die het werk voor het meisje overnemen, heeft Assepoester nog genoeg tijd om naar het bal te komen. Ze opent de tweede noot, waaruit een chique baljurk verschijnt, en zoekt het hofbal op. De koning wil daar zijn zoon uithuwelijken. De prins, die tot dusver alle aan hem voorgestelde dames versmaad heeft, danst met de later verschenen Assepoester en wordt op haar verliefd. Assepoester draagt een gezichtssluier, zodat de prins haar niet herkent.

Ze heeft voor hem op het bal een raadsel, dat laat zien dat ze graag door hem herkend wil worden:

"De wangen zijn met as bevuild, maar de schoorsteenveger is het niet.
Een hoedje met veren, kruisboog over de schouder, maar een jager is het niet.
Ten derde: een[ [Sleep (kleding)|sleepjurk]] met zilverborduursel op een bal, maar een prinses is het niet, mijnheer."

Daarmee doelt ze op hun eerdere ontmoetingen, maar de prins weet de oplossing niet en zo vlucht ze opnieuw voor hem, maar verliest daarbij op de trap van het kasteel haar rechterschoen.

De prins achtervolgt Assepoester en komt uiteindelijk bij het hof van de stiefmoeder. Maar niemand van de meisjes en vrouwen die op het hof wonen past de veel te kleine dansschoen. Opeens herinnert knecht Vinzek zich Assepoester, maar zij is spoorloos verdwenen. Nadat ook de laatste poging van de stiefmoeder om haar dochter aan de prins uit te huwelijken mislukt is, vindt de prins Assepoester en trekt haar het schoentje aan. De trouwjurk die ze nu draagt, komt uit de derde hazelnoot.

Assepoester en de prins rijden over de besneeuwde velden naar het kasteel.

Achtergrond[bewerken]

Op deze trap van Kasteel Moritzburg is de scène met de verloren schoen opgenomen.

De film ging op 1 november 1973 in de Tsjecho-Slowaakse bioscopen in première. In Oost-Duitsland verscheen de film in maart 1974 en in de Bondsrepubliek Duitsland op 19 december 1974, waar hij op 26 december 1975 voor het eerst op televisie uitgezonden werd. Sindsdien wordt hij elk jaar tijdens Kerstmis door verschillende Europese zenders, zoals in Duitsland, Tsjechië en Noorwegen, uitgezonden.

De film is gebaseerd op het gelijknamige sprookje van Božena Němcová, dat een variatie is op het sprookje Assepoester van de gebroeders Grimm. In Němcovás versie is het motief van de drie hazelnoten toegevoegd, dat in de meer dan 400 varianten op het sprookje sinds de Oudheid al veel voorkomt.

Bekend werden door deze film de actrice Libuše Šafránková en de acteur Pavel Trávníček.

Filmmuziek[bewerken]

De filmmuziek van componist Karel Svoboda werd ook bekend en is later als soundtrack op cd verschenen. In de Duitse versie is de soundtrack instrumentaal gehouden, terwijl in de Tsjechische versie ook gezang van Karel Gott is toegevoegd. Eind 2008 produceerde de Brits-Duitse dj en producent Shaun Baker samen met zangeres Maloy van de originele instrumentale muziek een vocale variant, die onder de titel "Could You, Would You, Should You" uitgebracht is. In datzelfde jaar verscheen er nog een versie van de titelmuziek met Engelse tekst van de Duitse zangeres Carinha. Het lied "Believe in Three Hazelnuts" werd eerst met de originele filmmuziek uitgebracht, later volgden opnames uit Kasteel Moritzburg (2009) en met het kinderkoor Dresdner Spatzen (2011).

Een jaar later verscheen er een Duitse versie met de titel "Küss mich, halt mich, lieb mich", gezongen door Ella Endlich. Dit was de eerste versie in het Duits die door de erfgenamen van Karel Svoboda geaccepteerd werd. Het kwam op plaats 12 van de Duitse Singlecharts.[1]

Filmlocaties en tentoonstelling[bewerken]

Opgenomen werd deze film in de Filmstudio Babelsberg van de Oost-Duitse filmproductiemaatschappij DEFA, rond Kasteel Moritzburg bij Dresden, in de Barrandov Studios in Praag en op verschillende plaatsen in Tsjecho-Slowakije, bijvoorbeeld in Kasteel Švihov en in het Bohemer Woud.

De originele filmlocaties zijn populaire bestemmingen voor toeristen, de trap waarop Assepoester haar schoentje verloor is een populaire plaats voor huwelijksaanzoeken.

De gelijknamige tentoonstelling trok in de winter van 2009/2010 meer dan 150.000 bezoekers. Vanaf 5 november 2011 kreeg de tentoonstelling een vervolg. De derde tentoonstelling in 2012/2013 werd op 10 november geopend en toonde tot en met 3 maart filmkostuums en de filmmuziek. Op 7 november 2015 keerde de tentoonstelling terug naar de originele filmlocatie.

Het oppervlak van de tentoonstelling omvatte in 2004 meer dan 2000 m² op vier etages tegenover de 460 m² in 2009/2010.

Rolverdeling[bewerken]

Personage Acteur Duitse stem
Assepoester Libuše Šafránková Dorothea Meissner
Prins Pavel Trávníček Peter Reusse
Stiefmoeder Carola Braunbock Carola Braunbock
Koning Rolf Hoppe Rolf Hoppe
Koningin Karin Lesch Karin Lesch
Dora Dana Hlaváčová Illelore Kuhnert
Preceptor Jan Libíček Ivan Malré
Knecht Vinzek Vladimír Menšík Kurt Böwe
Jager Miloš Vavruška Joachim Pape
Kamil Vítězslav Jandák Joachim Siebenschuh
Vítek Jaroslav Drbohlav Gerd Blahuschek
Huishoudster Míla Myslíková Waltraut Kramm
Keukenjongen Jiří Růžička Carmen-Maja Antoni

Prijzen[bewerken]

De film heeft wereldwijd diverse filmprijzen gewonnen, onder andere de Gouden IJsvogel (Tsjechië). Hij is in Tsjechië tot beste sprookjesfilm van de 20e eeuw gekozen.

Musical[bewerken]

In juni 2013 ging op de Felsenbühne in Rathen een gelijknamige musical in première. Het bijbehorende boek is geschreven door Katrin Lange en de liedteksten door Edith Jeske. De filmmuziek werd door Thomas Zaufke geschreven.[2]

Literatuur[bewerken]

  • Božena Němcová: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel. Eulenspiegel Verlag, Berlin 2006, ISBN 978-3-359-01653-3.
  • Maike Stein: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel: Roman nach der tschechischen Märchenfilm von Václav und Frantisek Pavlicek. Ravensburger Buchverlag, 2012, ISBN 3473368482.

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]