Vonones I

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Vonones I
? - 19
Munt van Vonones. De achterzijde toont een nikè en het opschrift ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΟΝΩΝΗΣ ΝΕΙΚΗΣΑΣ ΑΡΤΑΒΑΝΟΝ 'koning Onones overwinnaar van Artabanus'
Munt van Vonones. De achterzijde toont een nikè en het opschrift ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΟΝΩΝΗΣ ΝΕΙΚΗΣΑΣ ΑΡΤΑΒΑΝΟΝ 'koning Onones overwinnaar van Artabanus'
Koning van de Parthen
dynastie van de Arsaciden
Periode 7-12
Voorganger Orodes III
Opvolger Artabanus II
Vader Phraates IV
Moeder ?

Vonones I († 19 na Chr.) was koning van de Parthen van 7 tot 12. De naam Vonones vinden we bij Tacitus. Op zijn munten duidt hij zichzelf aan als Onones (ΟΝΩΝΗΣ). Josephus noemt hem Bonones (Βονώνης).

Vonones was de oudste zoon van Phraates IV. Op aandringen van zijn (Romeinse) vrouw Musa had Phraates hem in 10 v.Chr. met zijn broers (behalve Phraataces, de zoon van Musa) naar Rome gestuurd als gijzelaars van keizer Augustus. Vonones groeide daardoor op in een Romeinse omgeving.

In 7 na Chr. werd Vonones' voorganger Orodes III vermoord. De Parthische aristocratie vroeg daarop keizer Augustus Vonones terug te zenden naar Parthië om het koningschap op zich te nemen. Augustus' keuze viel op Vonones. Er bleek echter een duidelijk cultuurverschil te zijn tussen Vonones en de Parthische aristocratie. Voor zaken die de Parthen belangrijk vonden (zoals de jacht, paarden en nationale feestdagen), toonde Vonones nauwelijks interesse. Bovendien liet hij zich naar Romeinse gewoonte in een draagstoel verplaatsen, wat de Parthen een doorn in het oog was. Vonones verloor daardoor snel steun. De Parthische aristocraten beschouwden hem steeds meer als een slaaf van de Romeinen.

In 10 v.Chr. kwam Artabanus II, de koning van de Parthische vazalstaat Medië die eveneens tot de dynastie van de Arsaciden behoorde, tegen Vonones in opstand. Dit leidde tot een burgeroorlog. De Romeinen wilden daarbij niet ingrijpen, om niet het risico te lopen dat een oorlog met de Parthen zou uitbreken. Artabanus leed in eerste instantie een nederlaag tegen Vonones, die door Vonones op zijn munten breed uitgemeten werd. In 12 na Chr. rekende Artabanus na een beslissende slag echter met Vonones af. Vonones vluchtte naar Seleucia, waar hij tot in 15 na Chr. nog munten liet slaan. Vandaaruit probeerde hij een staatsgreep te plegen in het naburige Armenië, maar noch keizer Tiberius (die Augustus inmiddels was opgevolgd), noch de Armeense aristocratie wilde hem steunen in zijn opzet. Daarop haalden de Romeinen Vonones naar Syrië, waar zij hem asiel boden met behoud van zijn koninklijke titel en waardigheid (16 na Chr.).

In 18 na Chr. trad Artabanus als nieuwe Parthische koning in onderhandeling met de Romeinen. Hij verzocht daarbij Germanicus (die op dat moment het bewind over de oostelijke provincies voerde) Vonones uit Syrië weg te zenden, omdat Artabanus vreesde dat Vonones vanuit Syrië opnieuw een opstand wilde ontketenen. In ruil voor deze gunst beloofde Artabanus de Eufraat als grens tussen Parthië en het Romeinse Rijk te respecteren. Germanicus stemde toe (volgens Tacitus mede om Piso, die nauw met Vonones bevriend was, een hak te zetten) en liet Vonones naar Cilicia brengen. Vandaaruit vertrok hij opnieuw richting Armenië om daar een staatsgreep te plegen, maar voor hij daarin slaagde, werd hij vermoord.[1]

Antieke bronnen[bewerken]

Referenties[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Suetonius geeft een andere versie van Vonones' dood. Hij stelt dat keizer Tiberius Vonones ter dood liet brengen zodat Tiberius zich over zijn rijke bezittingen kon ontfermen (Tiberius, 49). Historici vermoeden echter dat Suetonius zich hier (zoals wel vaker) meer door roddel en achterklap heeft laten leiden dan door de feiten.
Achaemeniden:Cyrus · Cambyses · Smerdis · Darius I · Xerxes I · Artaxerxes I · Darius II · Artaxerxes II · Artaxerxes III · Darius III
Macedoniërs:Alexander de Grote · Philippos III Arridaios · Alexander IV
Seleuciden:Seleucus I Nicator · Antiochus I Soter · Antiochus II Theos · Seleucus II Callinicus · Seleucus III Ceraunus · Antiochus III de Grote · Seleucus IV Philopator · Antiochus IV Epiphanes
Parthen:Arsaces I · Arsaces II · Priapitius · Phraates I · Mithridates I de Grote · Phraates II · Artabanus I · Mithridates II de Grote · Gotarzes I · Orodes I · Sinatrukes · Phraates III · Mithridates III · Orodes II · Phraates IV · Tiridates II · Phraataces · Orodes III · Vonones I · Artabanus II · Tiridates III · Vardanes I · Gotarzes II · Sanabares · Vonones II · Vologases I · Vardanes II · Vologases II · Pacorus II · Artabanus III · Vologases III · Osroes I · Mithridates IV · Vologases IV · Osroes II · Vologases V · Vologases VI · Artabanus IV
Sassaniden:Ardashir · Sjapoer I · Hormazd I · Bahram I · Bahram II · Bahram III · Narses · Hormazd II · Sjapoer II · Ardashir II · Sjapoer III · Bahram IV · Yazdagird I · Bahram V · Yazdagird II · Hormazd III · Peroz · Valash · Kavad I · Zamasp · Khusro I · Hormazd IV · Khusro II · Bahram VI · Kavad II · Ardashir III · Boran · Hormazd V · Yazdagird III
Ghaznaviden:Alptigin · Sebük Tigin · Ismail · Mahmud · Mohammed · Mas'ud I
Il-kans:Hulagu · Abaka · Teguder · Arghun · Geikhatu · Baidu · Ghazan · Öljeitü · Abu Sa'id · Arpa · Musa · Mohammed
Timoeriden:Timoer Lenk · Pir Mohammed · Shahrukh Mirza · Abu'l-Qasim Bābar · Sjāh Mahmūd · Ibrāhim · Sultān Abu Sa'id Gūrgān · Yādgār Muhammad · Sultān Hussayn · Badi ul-Zamān · Muzaffar Hussayn
Safawieden:Ismail I · Tahmasp I · Ismail II · Mohammad Khodabanda · Abbas I · Safi · Abbas II · Suleiman I · Soltan Hoseyn I · Tahmasp II · Abbas III · Suleiman II · Ismail III
Afshariden:Nadir Sjah Afshar · Adil Sjah Afshar · Ebrahim Sjah Afshar · Shahrokh Sjah Afshar
Zand:Karim Khan · Mohammad Ali Khan · Abol Fath Khan · Sadiq Khan · Ali Murad Khan · Jafar Khan · Lotf Ali Khan
Kadjaren:Agha Mohammed Khan Kadjar · Fath'Ali Kadjar · Mohammad Sjah Kadjar · Ali · Hossein Ali Kadjar · Naser ed-Din Kadjar · Mozaffar ed-Din Kadjar · Mohammed Ali Kadjar · Soltan Ahmad Kadjar · Ali Reza Khan-e Kadjar · Nasir al-Mulk · Mohammed Hassan Mirza
Pahlavi:Reza Pahlavi · Mohammad Reza Pahlavi