Vrede van Brest-Litovsk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vrede van Brest-Litovsk
Бре́стский мир of Брест-Лито́вский (Брестский) мирный догово́р
Friedensvertrag von Brest-Litowsk
De eerste twee bladzijden van het verdrag
De eerste twee bladzijden van het verdrag
Verdragstype vredesverdrag
Ondertekend 3 maart 1918 in Brest-Litovsk
Partijen Vlag van Bulgarije Bulgarije
Vlag van Duitse Keizerrijk Duitse Rijk
Vlag van Oostenrijk-Hongarije Oostenrijk-Hongarije
Vlag van Ottomaanse Rijk Ottomaanse Rijk
Flag of Russian SFSR.svg RSFSR
Status Nietig verklaard door het Verdrag van Versailles (1919)
Talen Bulgaars, Duits, Hongaars, Osmaans, Russisch
Portaal  Portaalicoon   Politiek
De ondertekening van het verdrag met links de Duitse afgevaardigden onder leiding van de opperbevelhebber van het Oostfront maarschalk Leopold Prins van Beieren. Rechts de afgevaardigden van de pas opgerichte Sovjet-unie
Afgesproken grenswijzigingen volgens het verdrag

De Vrede van Brest-Litovsk (Russisch: Бре́стский мир of Брест-Лито́вский (Брестский) мирный догово́р, Duits: Friedensvertrag von Brest-Litowsk) is een vredesverdrag dat op 3 maart 1918 ondertekend werd in het fort van Brest-Litovsk.

Tijdens deze overeenkomst sloten de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek (de communistisch-Russische staat na de val van de Voorlopige Regering) aan de ene zijde en het Duitse Rijk, Oostenrijk-Hongarije, Bulgarije en het Ottomaanse Rijk (gezamenlijk aangeduid als de Centrale mogendheden) aan de andere zijde vrede na de machtsovername door de bolsjewieken. Dit betekende het einde van de deelname aan de Eerste Wereldoorlog voor de bolsjewistische RSFSR. De RSFSR sloot deze vrede tot grote woede van zijn voormalige bondgenoten. Leon Trotski, die namens de RSFSR mee onderhandelde, kreeg van Vladimir Lenin de opdracht over de hele lijn toe te geven. Lenin wilde de Russische Burgeroorlog zo snel mogelijk beëindigen en de socialistische revolutie veiligstellen: volgens (zijn interpretatie van) Marx' leer zou de revolutie zich spoedig uitbreiden naar de geïndustrialiseerde landen, en dan zou het te sluiten verdrag niet meer ter zake doen. Uiteindelijk werden grote stukken land en kapitaal aan Duitsland afgestaan. Duitsland werd voortaan beschermd door een keten van satellietstaten in het oosten. Deze staten, de Baltische staten, Finland, Polen en Oekraïne wat de belangrijkste was, waren economisch van Duitsland afhankelijk en met Rusland verplicht tot leveranties van grondstoffen aan Duitsland.

Voor Duitsland betekende dit verdrag het einde van de tweefrontenoorlog. Manschappen kwamen vrij, zodat Duitsland in de zomer van 1918 de Kaiserschlacht kon inzetten tegen de westelijke geallieerden. Voor de Russische communisten was dit een bittere pil. Lenin en Trotski betoogden echter dat anders "de revolutie ten onder zou gaan in een vloed van Duitse legers"; zou de revolutie in Rusland eenmaal veiliggesteld zijn, dan zou die zich onherroepelijk uitbreiden over de rest van Europa.

De geallieerden bleven dit de communisten kwalijk nemen en zagen bovendien deze "ideologie van de wereldrevolutie" als uiterst gevaarlijk. In de daaropvolgende jaren zouden zij trachten de communisten ten val te brengen door de witten in de Russische Burgeroorlog te steunen.

Het Verdrag van Versailles (1919) onderkende de machtspositie die Duitsland op deze manier kreeg en verklaarde het Verdrag van Brest-Litovsk nietig.

Externe link[bewerken]