Waag (Deventer)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
De Waag
De Waag
De Waag
Locatie
Locatie Brink 56, Deventer
Coördinaten 52° 15′ NB, 6° 10′ OL
Status en tijdlijn
Oorspr. functie Waag
Huidig gebruik Museum
Start bouw 1528
Bouw gereed 1531
Restauratie 1620, 1643, 1873, 1921[1], 2002-2003[2]
Architectuur
Bouwstijl Laatgotisch
Erkenning
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 12508
Detailkaart
Waag (Deventer)
Waag
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Waag is een waaggebouw op de Brink in de binnenstad van Deventer. Het is het oudste waaggebouw in Nederland dat als zodanig werd gebouwd.

Kenmerken[bewerken | brontekst bewerken]

Het is een laatgotisch gebouw met drie bouwlagen, een traptoren, een klok en drie spitstorentjes. Het werd gebouwd van 1528 tot 1531. In 1643 werd aan de voorzijde een laat maniëristisch bordes gebouwd met drie zuilen. Aan weerskanten zijn trappen. Bij de opgang naar het bordes zitten twee zandstenen leeuwen en de gevel is onder meer versierd met de reliëfstenen Kiek in de Pot en Morgenster, die herinneren aan de dreigende versterkingen van de hertog van Gelre aan de overzijde van de IJssel. Het gebouw staat scheef, het is circa 80 cm uit het lood. Daarom werd het in de jaren negentig van nieuwe fundering voorzien.

De ketel waarin valsemunters werden gekookt, die tot 2017 aan de buitengevel hing.

Ketel[bewerken | brontekst bewerken]

Aan de gevel hing eeuwen lang een koperen ketel uit 1434 waarin valsemunters levend in de olie werden gekookt. Dit overkwam onder anderen in 1434 de muntmeester van de heer van Batenburg op beschuldiging van valsmunterij. De gaten die te zien zijn in de ketel werden er in 1813 door schietgrage soldaten van het bezettende Napoleontische garnizoen in geschoten. Een recente conditiecheck wees uit dat het niet meer verantwoord was de koperen ketel buiten te laten hangen. Sinds 2017 is de ketel daarom verplaatst naar het voorportaal van de waag en daar vrijblijvend te bezichtigen.

Functie[bewerken | brontekst bewerken]

Het gebouw was als waag in gebruik tot 1862, hierna werd er onder meer het gymnasium in gevestigd. In 1915 werd in de Waag het Historisch Museum Deventer gevestigd, dat sinds 2015 de naam Museum De Waag draagt. Naast belangrijke stukken uit de Deventer historische collectie zijn er wisselende tentoonstellingen met een specifiek thema te zien. Deze worden georganiseerd door de organisatie Deventer verhaal.

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Waag (Deventer) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.