Waag (Deventer)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Waag
De Waag
De Waag
Locatie Brink 56, Deventer
Oorspr. functie Waag
Huidig gebruik Museum
Start bouw 1528
Bouw gereed 1531
Bouwstijl Laatgotisch
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 12508
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Waag is een waaggebouw op de Brink in de binnenstad van Deventer. Het is het oudste waaggebouw in Nederland dat als zodanig werd gebouwd.

Het is een laatgotisch gebouw met drie bouwlagen, een traptoren, een klok en drie spitstorentjes. Het werd gebouwd van 1528 tot 1531. In 1643 werd aan de voorzijde een laat maniëristisch bordes gebouwd met drie zuilen. Aan weerskanten zijn trappen. Het gebouw was als waag in gebruik tot 1862, hierna werd er onder meer een school in gevestigd.

Bij de opgang naar het het bordes zitten twee zandstenen leeuwen en de gevel is onder meer versierd met de reliëfstenen Kiek in de Pot en Morgenster, die herinneren aan de dreigende versterkingen van de hertog van Gelre aan de overzijde van de IJssel. Aan de gevel hing eeuwen lang een koperen ketel uit 1434 waarin valsemunters levend in de olie werden gekookt. Dit overkwam onder anderen in 1434 de muntmeester van de heer van Batenburg op beschuldiging van valsmunterij. Een recente conditiecheck wees uit dat het niet meer verantwoord was de koperen ketel buiten te laten hangen. Sinds 2017 is de ketel daarom verplaatst naar het voorportaal van de waag en daar vrijblijvend te bezichtigen. De gaten die te zien zijn in de ketel werden er in 1813 door schietgrage soldaten van het bezettende Napoleontische leger in geschoten.

Het gebouw staat scheef, het is circa 80 cm uit het lood. Daarom werd het in de jaren negentig van nieuwe fundering voorzien.

Museum[bewerken]

Vanaf 1915 is in de Waag een museum gevestigd. Sinds 2015 heet het museum 'Museum De Waag', voorheen 'Historisch Museum Deventer'. Naast belangrijke stukken uit de Deventer historische collectie zijn er wisselende tentoonstellingen met een specifiek thema te zien. Deze worden georganiseerd door de organisatie Deventer verhaal.