Willemsfonds

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Willemsfonds
Opgericht 23 februari 1851
Werkgebied Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Vlag Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brussel
Voorzitter Laurent Rens
Type sociaalcultureel
Hoofdkantoor Vrijdagmarkt 24
9000 Gent
Website
Portaal  Portaalicoon   Mens & maatschappij
Rechts op de achtergrond het Lakenmetershuis op de Vrijdagmarkt in Gent, waar het hoofdkwartier van het Willemsfonds sinds 1868 gevestigd is.

Het Willemsfonds is een Vlaamse, vrijzinnige culturele organisatie die op 23 februari 1851 in Gent is opgericht ter verdediging van de Nederlandse taal. Het fonds is genoemd naar de toen pas overleden Vlaamse schrijver én prominent lid van de Vlaamse Beweging Jan Frans Willems (1793 - 1846). De stichting van het Willemsfonds wordt in Vlaanderen doorgaans gezien als het startpunt van de geschiedenis van het sociaal-cultureel werk. [1]

Geschiedenis[bewerken]

Vroeger en nu[bewerken]

Het fonds verdedigde de taal door het Vlaamse volkslied aan te moedigen en taalwedstrijden te organiseren, betaalbare Nederlandstalige boeken uit te geven en algemene bibliotheken op te richten. In de begindagen zijn zowel katholieken als liberalen lid. Ze ondersteunen én het Vlaams - zowel taal als cultuur - én pleitten voor een sterk, nationaal België. Tegenwoordig is het Willemsfonds van liberaal-vrijzinnige signatuur en onderscheidt zich zo van het socialistische Vermeylenfonds, het katholieke Davidsfonds, het in oorsprong communistische Masereelfonds en het Rodenbachfonds. Het fonds is een culturele ontmoetingsplaats waar vrijwilligers en medewerkers van gedachten kunnen wisselen, een eigen mening kunnen vormen en activiteiten organiseren.

Jan Frans Willems (Boechout, 11 maart 1793 - Gent, 24 juni 1846) was een Vlaams schrijver en prominent lid van de Vlaamse Beweging die zijn naam leende voor het Willemsfonds.

Gentse wortels[bewerken]

In de vroege negentiende eeuw is Gent de enige industriestad in Vlaanderen. 7 Brusselaars en 31 Gentenaars - vooral behorend tot de nieuwe, (industrialiserende) middenklasse - stichtten in 1851 de vereniging. De eerste voorzitter was baron Jules de Saint-Genois tot 1855. Daarna volgden de Gentenaren Ferdinand Augustijn Snellaert en Julius Vuylsteke. Vuylsteke stelde dat de clerus de arbeiders onmondig en onwetend hield en vanaf 1862 volgde hij een antiklerikale koers. Gematigde leden zoals kanunnik Jan Baptist David (1801 - 1866) verlieten daarop het Willemsfonds. Het leidde in 1875 tot de oprichting van het Davidsfonds en de verzuiling van het sociaal-cultureel werk. Tot 1976 waren alle voorzitters Gentenaren. Sinds 1868 is het hoofdkwartier gevestigd in het Lakenmetershuis op de Vrijdagmarkt.

Kanunnik David of Jan Baptist David werd door Jan Frans Willems de liefde voor zijn moedertaal ingelepeld. Net zoals het Willems en het Willemsfonds verging, zou men na de dood de naam van de kanunnik gebruiken voor het Davidsfonds.

Structuur[bewerken]

Voorzitters[bewerken]

Tijdspanne Voorzitter
1851 - 1855 Jules de Saint-Genois[2]
1855 - 1862 Ferdinand Augustijn Snellaert
1862 - 1874 Frans Rens
1875 L. Van Aelbroeck
1876 - 1882 Jacob Heremans
1883 - 1896 Julius Vuylsteke
1896 - 1919 Gillis Désiré Minnaert
1919 - 1937 Jozef Vercoullie
1937 - 1951 Oscar Van Hauwaert
1951 - 1962 Hans Van Werveke
1962 - 1965 Pieter Lambrechts
1965 - 1984 Adriaan Verhulst
...
1992 - 2003 Leo Ponteur
2003 - 2012 Sylvain Peeters[3][4]
2012 - 2014 Livia De Gryse[5]
2014 - heden Laurent Rens[6]
Tijdspanne Secretaris
1851 - 1855 Edouard Degerickx
1855 - 1862 Karel Van Acker
1862 - 1866 Julius Vuylsteke
1866 - 1867 Emiel De Clercq
1867 - 1880 Julius Vuylsteke
1880 - 1891 August Gondry
1891 - 1919 Jozef Vercoullie
1919 - 1951 Adriaan Hegmans
1951 - 1957 Marcel Bots
1957 - 1965 Adriaan Verhulst
1965 - 1979 Walter Prevenier
...

Trivia[bewerken]

  • In 1974 telde de vereniging 6000 leden, verspreid over ongeveer 70 afdelingen.
  • Het Willemsfonds was medestichter van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen. Het verliet het OVV in de jaren 1990 omdat het meende dat de federalisering 'verworven' was. In 2011 werd het wederom lid omwille van de overtuiging dat er nog noodzakelijke stappen te zetten zijn naar meer Vlaamse autonomie.
  • Het fonds organiseert elk jaar het literair festival Het Betere Boek, waar De Bronzen Uil wordt uitgereikt.

Externe link[bewerken]

Zie ook