Yogasoetra's

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Portal.svg Portaal Yoga

De Yogasoetra's (Sanskriet: योग, yoga, 'samenvoeging', 'eenmaken'; सूत्र, sūtra, 'draad') vormen een fundamentele tekst in de literatuur van de yoga, die traditioneel wordt toegeschreven aan Patanjali.[1] Het staat niet vast dat Patanjali de auteur van het gehele werk is, of dat het hier om een samenstelling van reeds bestaande teksten gaat, waar hij zijn eigen inzichten aan heeft toegevoegd. De yoga van Patanjali is een van de zes orthodoxe (āstika) filosofische stelsels (darshana's) van India. Als systeem zijn de Yogasoetra's weer gebaseerd op de Samkhya filosofie, een dualistisch stelsel waarvan de grondlegger de Indiase filosoof Kapila is.

De Yogasoetra's stammen wellicht uit de 2e eeuw voor Chr.[2] en bestaan uit een verzameling van 195 of 196 aforismen, soetra's genaamd. Een soetra (letterlijk 'draad') is een aforisme, een korte, puntige zin, vers of formule, maar kan ook een verzameling van soetra's aanduiden, zoals in het mahayana boeddhisme in het geval van de Lankavatara Soetra. Soetra's geven een bepaalde tekst in korte, kernachtige zinnen weer, zodat men die gemakkelijk kan onthouden.

Purusha en prakriti[bewerken | brontekst bewerken]

De yogasoetra's van Paranjali zijn er op gericht de klesa's (kwellingen) te verzwakken en uit te roeien. Daarvoor wordt gekeken naar de oorzaak van ellende. Dat heeft te maken met de 'begin-involutie van het individueel bewustzijn'. Involutie is de inwikkeling van purusha (het geestelijke, zuivere bewustzijn) door contact met prakriti (de materie). Door de koppeling (verwikkeling) van de Ziener (purusha) en het Geziene (prakriti) is het bewustzijn in slavernij beland. Om tot bevrijding te komen wordt het hele proces in omgekeerde richting doorlopen, door de oorzaken van manifestaties na te speuren. De oorzaken worden tot 'zaden' teruggebracht en verzwakt, vervolgens tenietgedaan ('geroosterd').

Avidya (onwetendheid) is de grondoorzaak van vier andere klesa's. De vijf klesa's brengen alle ellende van het menselijk leven teweeg.

Vier hoofdstukken[bewerken | brontekst bewerken]

De 196 soetra's zijn verdeeld over vier zgn. pāda's of hoofdstukken (pāda in het Sanskriet betekent letterlijk 'voet' of 'kwart'). Vaak wordt soetra III,22 niet als afzonderlijke soetra meegerekend en komt men uit op een totaal van 195 soetra's. De vier hoofdstukken zijn:

  • Samādhi Pāda (51 soetra's): Samādhi verwijst naar de gelukzalige staat waarin de yogi zich bevindt, wanneer hij door totale absorptie een is geworden met het goddelijke. Deze eenwording is het doel; het middel waarmee dit doel gerealiseerd kan worden staat in soetra I,2, het aforisme dat het principe van de yoga definieert: योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः (yogash-chitta-vritti-nirodhah) : Yoga is het beheersen van de geest, zodat deze geen enkele vorm aanneemt.
  • Sādhana Pāda (55 soetra's): Sādhana is Sanskriet voor oefening of discipline. Hier beschrijft Patanjali twee vormen van yoga: kriyā yoga en ashtānga yoga (het achtvoudige pad in de raja yoga).
  • Vibhūti Pāda (56 soetra's): Vibhūti staat voor 'kracht' of 'openbaring'. Dit hoofdstuk beschrijft de bijzondere yogatechnieken waarmee de yogi over bovennatuurlijke vermogens kan beschikken. Deze vormen echter een beletsel op de weg naar de algehele bevrijding.
  • Kaivalya Pāda (34 soetra's): Kaivalya betekent letterlijk 'volmaakte afzondering', maar staat in de soetra's voor de uiteindelijke bevrijding (moksha), het doel van de yoga.

De acht geledingen van raja yoga[bewerken | brontekst bewerken]

De acht geledingen (ashtānga) van raja yoga worden beschreven in het tweede gedeelte van de Yogasoetra's. De eerste vijf, de voorbereidende oefeningen, zijn Bahiranga (uiterlijk), de laatste drie zijn Antaranga (innerlijk). Het betreft de volgende niveaus:

  1. Yama verwijst naar de vijf onthoudingen:
  2. Niyama verwijst naar de vijf voorschriften:
  3. Āsana: (lichaams)houding;
  4. Prānāyāma: beheersing van de prāna (levensenergie);
  5. Pratyāhāra: het terugtrekken van de zintuigen van hun objecten;
  6. Dhārana: concentratie;
  7. Dhyāna: meditatie;
  8. Samādhi: totale absorptie.

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Taimni, I.K. (1961), De Yoga-Sutra's van Patanjali, Nederlandse vertaling, Uitgeverij der Theosofische Vereniging in Nederland, Amsterdam, zevende druk (2014), ISBN 978-90-6175-075-8

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Originele werken van of over dit onderwerp zijn te vinden op de pagina Yoga Sutras op de Engelstalige Wikisource.