Album amicorum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een album amicorum (Latijn voor 'vriendenboek') was tot in de 19e eeuw een bundel van studenten, diplomaten en geleerden met persoonlijke teksten en illustraties. Deze werden op verzoek van de eigenaar van het album geschreven door vrienden, collega's, leermeesters en bekende personen. De bijdragen, vaak in dichtvorm, werden in veel gevallen van een wapen, tekening of rebus voorzien.

Het album amicorum is een vroege vorm van een poesiealbum of een liber amicorum of zelfs van het handtekeningen verzamelen van beroemde personen. Het album ontstond in de loop van de zestiende eeuw als mode in adellijke studentenkringen in oost-Nederland, geïnspireerd door Duitse voorbeelden. Regelmatig reisden studenten door heel Europa van universiteit naar universiteit om kennis op te doen. In de verschillende universiteitssteden verzamelden zij bijdragen voor hun album. Mogelijk zijn deze weer ontstaan uit wapenboeken. De oude alba bevatten veelal ook liedteksten die een mooie inkijk geven in de gevoelens en gedachten van studenten en vrouwen in die tijd. De voorkomende liederen maken deel uit van de Renaissanceliteratuur. Meerdere alba ontwikkelden zich in het begin van de 17e eeuw tot een vrouwenalbum waarin alle bijdragen afkomstig waren van vrouwen.

Het Gelders Archief te Arnhem heeft in 2007 het oudste Album Amicorum, dat van Johan van Lynden uit Hattem, in bruikleen gekregen van de Van Batenborgh Stichting. De eerste tekstbijdrage in dit exemplaar stamt van vóór 1556.

Alba Amicorum van studenten uit de Noordelijke Nederlanden uit de 16e eeuw zijn hierna weergegeven.

Zestiende-eeuwse Rijnlandse alba amicorum[bewerken]

De oudst bekende alba amicorum in het Nederlandstalige Rijnlandse gebied zijn:

  • Johan van Lynden <1556-1578
  • Stephanus van Rhemen 1556-1561
  • Otto van Wijhe (2 alba) 1563-1574
  • Johanna Bentinck 1575-1598
  • Aleyd van Arnhem 1578-1593
  • Margriet van Mathenesse 1580-1639
  • Clara de Beers 1587-1600
  • Johanna Bentinck 1590-1609
  • Maria van Besten 1593-1596
  • Cornelis van der Myl 1595
  • Aefgen Claesdochter van Giblant 1598-1600
  • Walraven van Stepraedt 1598-1633
  • Henricus van der Borch 1599-1600

Het Rijnlandse gebied omvat hier het Zuid-Gelderse gebied in Nederland en het Nederrijnse gebied in Westfalen.

Overige zestiende-eeuwse alba[bewerken]

  • Janus Dousa 1563-
  • Jan van Hout 1571-1583
  • Joost van Ockinga 1576-
  • Homme van Harinxma sr 1581–1598
  • Meindert van Edzarda 1585-1589
  • Hiskia van Harinxma 1587–1627
  • Reinoud van Oldenbarnevelt 1594-1607
  • Johan van Reigersberg 1598-1621
  • Reinoud van Brederode
  • Henrica van Arnhem

Zeventiende-eeuwse Alba[bewerken]

  • Anna van den Boetzelaer op Amerongen 1612

Zie ook[bewerken]

Externe bronnen[bewerken]

alles