Algeiba

Algeiba
Sterrenbeeld	Leeuw
Bayer-aanduiding	γ1 Leo
Waarnemingsgegevens
Rechte klimming	10u 19min 58,3s
Declinatie (Epoche 2000)	+19° 50' 30"
Magnitude	2,61
Details
Spectraalklasse	K1-IIIbFe-0.5
Afstand* (lj)	parallax 0,022" = 148 lj
Veranderlijk	ja, waarschijnlijk C-ster amplitude 0,19 magnitude
Meervoudig	viervoudig, scheiding 4,5", magnitudeverschil 1,2. A-B is binaire dubbelster met kleurcontrast
* afstanden aangegeven als "parallax xxx = yyy lj" zijn herleid uit de in de bron aangegeven parallax
Portaal    Heelal

Algeiba is de naam van de heldere ster (gamma Leonis) in het sterrenbeeld Leeuw (Leo). De naam is Arabisch en betekent “manen van leeuw”(?). De ster staat ook bekend als Algieba en Al Gieba.

Algeiba vormt samen met Regulus (Alfa Leonis), Denebola ( Bèta Leonis) en Zosma ( Delta Leonis) het “lentetrapezium”. Dit is de populaire naam voor het centrale deel van het sterrenbeeld De Leeuw. Algeiba is van magnitude 1,98. Met een kleine telescoop is Algeiba op te lossen in een dubbelster, twee mooie oranje-gele sterren.

Algeiba, als dubbel systeem

Algeiba bestaat uit twee sterren: Tyc 1423 1349 1 (is van ouds Algeiba). Tyc 1423 1349 2 (is de begleider). De helderste heeft een magnitude van 2,28 en is van spectraalklasse K1-IIIbCN-0.5. De reuzenster heeft een oppervlaktetemperatuur van 4470 K en is 180 X helderder dan de zon met een diameter van 23 X die van de zon.

De begeleider heeft een magnitude 3,51 en is van spectraalklasse G7-IIICN-I. De Reuzen G ster heeft een temperatuur van 4,980 en is 50 X helderder dan de zon met een diameter van 10 X die van de zon. De hoekscheiding is net boven 4 sec. De onderlinge afstand is minstens 170 AE (ruim 4 X afstand zon-pluto), de omlooptijd is 500 jaar. Omdat de omlooptijd zo lang is, heeft men slechts een fractie van de baan kunnen volgen sinds de ontdekking. Beide sterren zijn bijna zeker echte reuzen, dat wil zeggen dat de fase van fusering van waterstof naar helium in de kern gestopt is en dat ze opgezwollen zijn tot grote omvang. Ofschoon er te weinig observatie aan de omlooptijd heeft plaatsgevonden om de massa's te bepalen, maakt vergelijking met berekening van sterevolutie aannemelijk, dat de massa dubbel die van de zon is. Ze komen van dezelfde interstellaire wolk van ongeveer 2 miljard jaar geleden, en het gehalte aan ijzer is ongeveer 1/3 dat van de zon. Het is moeilijk vast te stellen hoever ze in hun levenscyclus gevorderd zijn. Misschien fuseren ze nog helium in hun kern, maar misschien verkeren ze in de fase dat ze met een helium kern in (tijdelijke) rust verkeren en wachten op (nieuwe) ontbranding. De chemische samenstelling aan het oppervlak, die afhankelijk van de leeftijd is, suggereert het eerste.

Planetaire metgezel of metgezellen

Op 6 november 2009 werd de ontdekking van een planetaire metgezel rond de primaire ster Gamma Leonis 1 aangekondigd. Afstand van de planeet tot zijn ster is vergelijkbaar met afstand Aarde-Zon, maar door de hogere helderheid van Gamma Leonis 1 zou de planeet even heet zijn als wanneer hij op 0.066 Astronomische Eenheden gelegen was van een zonne-type ster. Een tweede planeet, verder weg van de ster is al in 2006 gedetecteerd, maar er is geen zekerheid of de gegevens kloppen. Je krijgt dit beeld: Hoofd ster Algeiba (= Tyc1423 1349 1) met 2 planeten en ver weg begeleider ster, op 4X afstand zon-Pluto, omlooptijd 500 jaar.

(Gemeld op 5 Nov 2009) door Inwoo Han, B. C. Lee, K. M. Kim, D. E. Mkrtichian, A. P. Hatzes, G. Valyavin BOAO (Bohyunsan Optical Astronomy Observatory). Zuid-Korea

Bronnen, noten en/of referenties Bright Star Catalogue en [1]