Anchesenamon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Anchesenpaaten, later bekend als Anchesenamon was een Egyptische koningin. Zij was de derde dochter van farao Achnaton en diens vrouw Nefertiti en de vrouw van vier verschillende, achtereenvolgende farao's.

Hoofd waarvan men aanneemt dat het Anchesenpaaten voorstelt

Volgens de momenteel correct geachte interpretatie van de Egyptische archieven, was Anchesenpaaten het eerst getrouwd met farao Achnaton (haar vader) en gaf zij, als zijn koningin, op twaalfjarige leeftijd het leven aan prinses Anchesenpaaten Tasherit. Na de dood van Achnaton was zij kortstondig getrouwd met farao Smenchkare, waarop ze de vrouw werd van Toetanchaton. Na hun huwelijk besloot het echtpaar om de goden van het Huis van Amon te eren door hun namen te veranderen in Toetanchamon en Anchesenamon.

Ondanks verscheidene pogingen kreeg het echtpaar geen kinderen — hun twee dochters kwamen dood ter wereld. Na de dood van Toetanchamon kwam de troon in handen van de hogepriester Ay, die Anchesenamons vierde echtgenoot werd. Anchesenamon stierf kort na het einde van de regeerperiode van Ay.

Anchesenamon is vooral bekend om een brief die van haar hand zou zijn, gericht aan koning Suppiluliuma I van de Hittieten. Deze brief, gedateerd op de Amarna-periode en teruggevonden in de hoofdstad van de Hittieten Hattusa, verzoekt Suppiluliuma om een zoon te sturen om het bewind van Egypte over te nemen. Letterlijk:

Toetanchamon en Anchesenamon
Mijn man is gestorven en ik heb geen zoons. Van u wordt gezegd dat u veel zonen hebt. U zou mij een van uw zoons kunnen schenken als echtgenoot. Ik zou niet met een van mijn onderdanen willen trouwen.

Het document is uitzonderlijk, want iets dergelijks had nooit eerder plaatsgevonden. Onder meer omdat de Egyptenaren alle buitenlanders als inferieur zagen. Suppiluliuma was dan ook wantrouwig en stuurde eerst een afgezant om de zaak te onderzoeken, maar de hoeveelheid tijd die daarmee gemoeid was, kostte hem de gelegenheid om Egypte aan zijn rijk toe te voegen. Uiteindelijk stuurde hij inderdaad een van zijn zoons, maar deze prins Zannanza werd onderweg vermoord.

Er is nogal wat onenigheid over welke koningin deze ongelofelijke (en wellicht ook schandalige) brief geschreven heeft. Sommigen menen Nefertiti, anderen Anchesenamon. De laatste schijnt echter waarschijnlijker, omdat er na de dood van Toetanchamon geen troonopvolgers meer waren. Achnaton daarentegen liet ten minste twee rechtmatige opvolgers na.

Hoewel het vrij zeker is dat het huwelijk tussen Ay en Anchesenamon bedoeld was als middel om Ay te voorzien van een gerechtvaardigde claim op de Egyptische troon, hebben latere schrijvers de "romance" tussen Anchesenamon en Ay gebruikt als basis voor het verhaal van de film The Mummy.

In 2006 lanceerde egyptoloog Georgeos Díaz-Montexano een theorie, dat één van de mummies uit graf DK 63 toebehoort aan Anchesenamon.

In de populaire media[bewerken]

In 2009 speelt de figuur Anchesenamon een rol in de jeugdserie Het Huis Anubis. Hierin wordt ze omschreven als 'De Wraakzuchtige vrouw van Toetanchamon'.

Bronnen, noten en/of referenties
  • Akhenaten, King of Egypt, Cyril Aldred, 1988, Thames & Hudson.