Arcturus (ster)
| Arcturus | ||||
 |
||||
| Sterrenbeeld | Ossenhoeder | |||
| Bayer-aanduiding | α Boo | |||
| Waarnemingsgegevens | ||||
| Rechte klimming | 14u14m39,7s | |||
| Declinatie (Epoche 2000) |
+19° 10' 57" | |||
| Magnitude | -0,04 | |||
| Details | ||||
| Lichtkracht | 180 (x Zon) | |||
| Spectraalklasse | K1.5IIIFe-0.5 | |||
| Temperatuur (K) | 4300 K | |||
| Afstand* (lj) | 36,7 lj (parallax 0,09") | |||
| Straal | 25,7 (x Zon) (schijnbare diameter 0,02") | |||
| Massa | 1.1 x zon | |||
| Veranderlijk | ja, amplitude 0,1 magnitude | |||
| Meervoudig | nee | |||
| * afstanden aangegeven als "parallax xxx = yyy lj" zijn herleid uit de in de bron aangegeven parallax | ||||
|
||||
Arcturus (alpha Bootis) is de helderste ster in het sterrenbeeld Ossenhoeder (Boötes).
De ster staat ook bekend als Haris-el-sema. Arcturus is een rode reus en een van de helderste sterren aan de hemel. Voor observatie moet men hem in juni rond middernacht boven de zuidelijke hemel kunnen zien, zelfs in grote steden.
Van alle heldere sterren heeft Arcturus de grootste eigenbeweging.
Naam[bewerken]
Arcturus werd in de Homerische tijd al benoemd. De Grieken gebruikten de ster om de oogsttijd te bepalen. Zij noemden hem hoeder der beren, naar aanleiding van zijn positie tegenover de Grote beer. Wanneer Arcturus onder de horizon verdween, zo moeten de Grieken hebben opgemerkt, verdwenen ook de beren uit het landschap. De dieren gingen immers een winterslaap houden.
De Nederlandse dichteres Ida Gerhardt verbindt "Arkturus" in haar gedicht "Wintermorgen in Ierland" eveneens met de winter. "Hoedt nu het vuur en hoedt elkaar.. ..als staat Arkturus aan de lucht". Misschien was het ontbreken van Arcturus voor de klassiek geschoolde dichteres het kenmerk van de winter.
