Grote Beer

Kaart van het sterrenbeeld Grote Beer.

Grote Beer (Ursa Major, afkorting UMa) is een sterrenbeeld aan de noorderhemel, tussen rechte klimming 8^u05^m en 14^u27^m en tussen declinatie +28° en +73°. Op de breedte van de Benelux is het grotendeels circumpolair en gaat dus nooit onder. Het helderste stuk van het sterrenbeeld staat bekend onder de bijnaam "de Steelpan" en is gemakkelijk aan de hemel te vinden. Het kan als oriëntering dienen voor het opzoeken van enkele sterren.

• De verbinding Beta - Alpha vijf keer verlengd wijst naar Polaris, de Poolster.
• De verbinding Delta - Alpha wijst naar Capella.
• De verbinding Delta - Beta wijst naar Castor en Pollux
• De verbinding Delta - Gamma wijst naar Regulus
• Het verlengen van de boog van de steel wijst naar Arcturus, hoofdster van Ossenhoeder
• Wordt deze verbinding nog verder doorgetrokken, komt men uit bij Spica, hoofdster van Maagd

Sterren

(in volgorde van afnemende helderheid)

• Alioth (ε, epsilon Ursae Maioris)
• Dubhe (α, alpha Ursae Maioris)
• Alkaid (η, eta Ursae Maioris)
• Mizar (ζ, zeta Ursae Maioris)
• Merak (β, beta Ursae Maioris)
• Phad (γ, gamma Ursae Maioris)
• Tania Australis (μ, mu Ursae Maioris)
• Talitha (ι, iota Ursae Maioris)
• Megrez (δ, delta Ursae Maioris)
• Muscida (ο & π, omicron & pi Ursae Maioris)
• Tania Borealis (λ, lambda Ursae Maioris)
• Alula Borealis (ν, nu Ursae Maioris)
• Alcor (80 Ursae Maioris, "het Ruitertje" bij Mizar)
• Alula Australis (ξ, xi Ursae Maioris)
• 47 Ursae Majoris, een van de eerste sterren waarbij een exoplaneet ontdekt werd.

In dit sterrenbeeld vindt men de ster Mizar, met Alcor een nog juist met het blote oog te scheiden visuele dubbelster.

Wat is er verder te zien ?

In de Grote Beer zijn tamelijk veel melkwegstelsels te vinden, zie hiervoor de lijst van Messierobjecten. Interessant, maar niet zichtbaar, is ook het in 2005 ontdekte Ursa Major dwergstelsel.

Aangrenzende sterrenbeelden

(met de wijzers van de klok mee)

• Draak (Draco)
• Giraffe (Camelopardalis)
• Lynx
• Kleine Leeuw (Leo Minor)
• Leeuw (Leo)
• Hoofdhaar (Coma Berenices)
• Jachthonden (Canes Venatici)
• Ossenhoeder (Boötes)

• 

  Sterrenkaart van J.E. Bode uit 1782, uit de "Vorstellung der Gestirne auf XXXIV Tafeln"

• 

  Astronomische kaart van Ursa Major, 1825

• 

  Ursa Major op een kaart van Johannes Hevelius, 1690

• 

  De Grote Beer in de Celestial Atlas van Alexander Jamieson (1822).

Trivia

• De namen Arctis en Antarctica voor noord- en zuidpoolgebied zijn afgeleid van de Grote en Kleine Beer, Arktos is Grieks voor "Beer".
• Het Chinese satellietnavigatiesysteem Beidou is vernoemd naar de Grote Beer.
• De Vlag van Alaska bestaat uit de zeven helderste sterren uit de Grote Beer en de poolster.

Noten

Coördinaten:   10.67^h 00^m 00^s, +55.38º 00' 00''

Mediabestanden

Zie de categorie Ursa Major van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.