Armpotigen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Armpotigen
Rhynchotrema dentatum
Rhynchotrema dentatum
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Onderrijk: Eumetazoa (Orgaandieren)
Superstam: Lophotrochozoa
Stam
Brachiopoda
Afbeeldingen Armpotigen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Armpotigen op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Armpotigen (Brachiopoda; van het Latijnse bracchium (arm) + Grieks πούς (voet)) is een stam van het dierenrijk met nog geen 300 levende soorten. Zij behoren tot de oermondigen of Protostomia (een onderdeel van de Bilateria, tweezijdig symmetrische dieren).

Kenmerken[bewerken]

Spiriferina rostrata, met zichtbare skelet van de lofofoor

De naam 'armpotige' is afgeleid van het voedingsapparaat, een ring met daarop holle tentakels: de lofofoor. Op de lofofoor zitten cilia, kleine zweephaartjes, waarmee een waterstroom naar de midden in dit voedingsapparaat gelegen mond opgewekt wordt. Ook de stam van de mosdiertjes (Bryozoa) en die van de hoefijzerwormen (Phoronida) hebben een lofofoor.

De armpotigen zijn vastzittende dieren met een tweekleppige schelp die oppervlakkig lijken op de schelpen uit de klasse der tweekleppigen (Bivalvia; weekdieren (Mollusca)). Tweekleppigen en armpotigen zijn uitwendig te onderscheiden aan de hand van de kleppen: bij de armpotigen zijn de beide kleppen verschillend van vorm en grootte, ze zijn dus niet elkaars spiegelbeeld. Een klep is groter dan de andere, wat vooral te zien is op de plaats waar de kleppen aan elkaar vastzitten. De grootste klep heeft aan de achterzijde een gaatje waardoor een steel naar buiten steekt waarmee het dier zich aan de bodem kan vasthechten.

Verspreiding en voorkomen[bewerken]

De armpotigen waren vooral talrijk in het Paleozoïcum. Ze zijn van het grote uitsterven aan het einde van het Perm nooit meer hersteld, terwijl de tweekleppigen veel talrijker zijn geworden. Er zijn zo'n 30.000 fossiele soorten bekend. Tegenwoordig vinden we armpotigen vooral in diepere delen van de zee.

Taxonomie[bewerken]

Over de indeling in klassen is geen consensus. Hier wordt een indeling in drie klassen aangehouden.[1]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Milsom, C; Rigby, S, 2009. Brachiopods. Fossils at a Glance. John Wiley and Sons. p. 37. ISBN 1405193360.