Atavisme

Een atavisme kan betekenen:

• een organisme dat een (vermoedelijke) ommekeer maakt in zijn evolutie; óf
• de onverwachte verschijning van primitieve eigenschappen; óf
• een nieuwe verschijning van eigenschappen die wel aanwezig waren in een bepaalde tijd in het verleden, maar die in tussenliggende generaties afwezig waren.

In de loop van de evolutie zijn oorspronkelijke eigenschappen verloren gegaan, bijvoorbeeld als die eigenschappen of lichaamsdelen niet meer noodzakelijk waren, dan wel weggeselecteerd zijn. In de genen zijn de gegevens voor voormalige uiterlijke eigenschappen in het DNA bewaard gebleven, bij een "ongelukkige kruising" kunnen ze ineens weer opduiken. Atavismen komen overal in de levende natuur voor.

Atavisme verschilt van een rudiment op het vlak dat de eigenschap ook weg leek te zijn. Een rudiment is nog steeds aanwezig, maar inmiddels niet of nauwelijks functioneel, of heeft een compleet andere functie aangenomen.