Atlantikwall Museum Noordwijk

Ingang van het gangenstelsel

Het Atlantikwall Museum Noordwijk is een museum, dat is gevestigd in een oude Duitse munitiebunker aan de Bosweg in Noordwijk. De bunker is ingericht als expositieruimte waar onder andere ruim 200 foto's zijn te bezichtigen. Het museum wordt niet gesubsidieerd maar is afhankelijk van de inzet van vrijwilligers.

[bewerken] Geschiedenis

Gedurende de Tweede Wereldoorlog waren zo'n 180 Duitse mariniers gelegerd in het noordelijk duingebied bij Noordwijk. Zij bouwden er Batterij Noordwijk, een stuk van de Duitse Atlantikwall. Deze verdedigingslinie aan de kust strekte zich uit van van Noorwegen tot de Franse/Spaanse grens. In en bij Noordwijk werden zo'n 80 installaties gebouwd, waarvan het grootste gedeelte nu nog aanwezig is onder het zand. De bouwwerken varieerden van houten douchegebouwen tot zware bunkers met wanden van drie meter dik.^[1]

De grootste bunker die de Duitsers in dit gebied lieten bouwen door Nederlandse bunkerbouwers was een S414 vuurleider met drie verdiepingen. Voor de bouw van deze bunker werd 1800 kubieke meter beton gebruikt, dat werd aangevoerd via een speciaal aangelegd smalspoor. Naast het museum ligt een gangenstelsel dat verschillende bunkers met elkaar verbindt, zoals de grote vuurleider, drie geschutsbunkers, een munitiebunker en verschillende woonbunkers.

Na de Tweede Wereldoorlog werden de sluitstukken verwijderd van de kanonnen in de bunkers, zodat ze niet meer bruikbaar waren. Later werden ook de kanonnen verwijderd en tot schroot verwerkt. Door het gebrek aan toezicht vormde de bunkers een veel gebruikte speelplaats voor kinderen.

In de jaren zeventig werden de bunkers afgesloten en met zand bedekt. De grote munitiebunker bleef echter bereikbaar omdat hij in het kader van de voorbereidingen op een volgende werd ingericht om kunstschatten in op te kunnen slaan. Later is het gangenstelsel enige tijd in gebruik geweest voor het kweken van champignons.

[bewerken] Museum

In 2001 werd Stichting Atlantikwall Museum Noordwijk opgericht met als doel om de bunkers van de "Batterij Noordwijk" te behouden, te beschermen, te restaureren en in te richten als museum. Sinds 2004 is dit museum te bezichtigen. In oktober 2004 is men begonnen om het gangenstelsel in het duin leeg te graven en het toegankelijk te maken. Op 5 mei 2007 werd het voor het eerst geopend voor het publiek. In juli 2009 had het Atlantikwall Museum Noordwijk al meer dan 16.000 bezoekers ontvangen, waaronder veel jongeren en scholieren. ^[2] Eind 2007 kreeg het museum een aantal tankversperringen (Rommelspargels), die waren gevonden bij het ophogen van de boulevard van Noordwijk. Deze versperringen wegen meer dan 10.000 kilo per stuk en de afmetingen zijn: 3,2 m x 1,2 m x 1,2 m. Ze werden in maart 2008 bij het museum geplaatst.^[3]

Sinds 2010 is circa 450 meter gang opengesteld voor het publiek. Voor het resterende gedeelte van circa zeventig meter wacht men nog op vergunning van de gemeente.

[bewerken] Exposities

In het museum zijn verschillende exposities te zien met betrekking tot Tweede Wereldoorlog:

Atlantikwall van Noorwegen tot aan de Franse/Spaanse grens
Batterij Noordwijk
Heinz in Holland: over de Duitse militairen die Nederland 5 jaar bezet hielden
Wederopbouw Noordwijk
De werkzaamheden van de vrijwilligers de hebben geleid tot het museum.

Het museum en het gangenstelsel zijn ieder jaar geopend vanaf 5 mei. Het gangenstelsel is geopend tot en met augustus en het museum tot en met half september.

[bewerken] Andere bunkermusea

Er zijn in Nederland nog verschillende andere bunkermusea:

Het Atlantikwall Museum in Hoek van Holland
Stichting bunkerbehoud in Zoutelande
Het Bunker Museum IJmuiden

[bewerken] Foto's

Gedeelte van de munitiebunker, die is ingericht als expositiebunker
Afstandsmeter die staat opgesteld in de expositiebunker
Schaalmodel vuurleider van de MAA 280 in Batz-sur-Mer, Saint Nazaire, Frankrijk, die verwant is aan de S414 in Noordwijk
Gangenstelsel met vierkante dak
Gangenstelsel met een rond dak in noordelijke richting
Gangelstelsel met accu's voor verlichting
Nooduitgang van gangenstelsel
Bunker met open haard