Avatar (hindoeïsme)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vishnoe en zijn tien avatars

Het woord avatar komt uit het Sanskriet: अवतार (avatāra), letterlijk de neerdalende. Een avatar is een manifestatie op aarde van een hindoeïstische godheid. De manifestatie komt op aarde als de Gerechtigheid (Dharma) bedreigd wordt en het Kwaad de overhand dreigt te krijgen. Een avatar herstelt de gewenste kosmische orde, waardoor mensen weer in staat zullen zijn tot juist handelen.

Er zijn over de aard en hoedanigheid van een avatar meerdere opvattingen binnen het hindoeïsme. Er zijn opvattingen die de neerdalende als de godheid zelf beschouwen, andere zien die als een emanatie van de godheid. Er zijn opvattingen die er van uitgaan dat meerdere goden zich als een avatar op aarde kunnen manifesteren, zoals Shiva, Ganesha en de godin Devi. De laatste wordt met name in het Shaktisme vereerd.

In de meeste gevallen is een avatar een manifestatie van Vishnoe. Een van de hoofdstromingen binnen het hindoeïsme, Vaishnavisme, vereert Vishnoe als de belangrijkste godheid. In de literatuur , de Purana's, komen meerdere lijsten met verschillende aantallen avatars van Vishnoe voor. De Bhāgavata purāna kent lijsten van zowel tweeëntwintig, drieëntwintig en zestien avatatars en de Pancharatra noemt het getal van negenendertig. De bekendste tekst is die van de Garuda Purana, die er tien noemt. Dat is het meest geaccepteerde en meest verbreide aantal van avatars. Dat zijn dan de dasavatara . (tien avatars).

De teksten van de purana's noemen ook Gautama Boeddha als een avatar, meestal als de negende in de opsomming van tien. De meeste gebruikelijke opsomming is die van Matsya, Koerma, Varaha, Narasimha, Vamana, Parashurama, Rama, Krishna, Boeddha en Kalkin. In sommige tradities is Balarama, de oudere broer van Krishna, de achtste avatar en en wordt Krishna in plaats van de Boeddha de negende. In andere tradities wordt Boeddha geheel vervangen door Balarama. In wat latere teksten als de Gita Govinda is Krishna niet opgenomen om dat hij als het equivalent van Vishnoe zelf wordt gezien.