Bedreigde soort

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Bedreigde soort is de status van een soort, doorgaans een dier- of plantensoort (maar het kan ook om bijvoorbeeld een schimmelsoort gaan), in een bepaald gebied waarvan het voortbestaan in het betreffende gebied op het spel staat. Veel staten en internationale organisaties van staten hebben speciale wetten, verdragen en richtlijnen die moeten voorkomen dat soorten uitsterven, bijvoorbeeld door het leefgebied te beschermen, of door activiteiten die soorten bedreigen te reguleren.

Bedreigende factoren[bewerken]

Bedreigende activiteiten zijn de onder te verdelen in

  • het onttrekken van leefgebieden van soorten, zoals via ontbossing, in cultuur brengen van moerasgebieden zoals mangrove, stadsuitbreiding en aanleg van industriegebieden, infrastructuur of gebieden voor energieopwekking zoals mijnbouwgebieden,
  • aantasting van de kwaliteit van de leefgebieden, bijvoorbeeld door vervuiling, ontwatering, verstoring of overexploitatie (roofbouw),
  • directe exploitatie van de soorten door jagen, vissen, verzamelen van eieren, van planten of delen ervan of van paddenstoelen,
  • al dan niet bewuste introductie van invasieve soorten (predatoren, voedselconcurrenten, biotoopschade, ziekteverspreiders ...) door de mens.

Internationale afspraken[bewerken]

De bekendste en breed gedragen internationale afspraak in dit verband is de Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora oftewel CITES uit 1974, die echter alleen de handel in bedreigde levensvormen aan banden legt maar niet het wegnemen van soorten zelf.[1] In 1992 is daar het eveneens internationale Biodiversiteitsverdrag bij gekomen, waarin landen zich verplichten om zorg te dragen voor het behoud van biodiversiteit binnen hun grenzen.

Andere voorbeelden van internationale verdragen zijn de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn van de Europese Unie, de Ramsar-conventie over wetlands en de Afrikaans-Euraziatische overeenkomst over watervogels.

Internationaal, nationaal en regionaal[bewerken]

Een bedreigde dier- of plantensoort kan op wereldschaal kans lopen om uit te sterven en op de Rode Lijst van de IUCN te staan vermeld. Omdat veel landen en bevoegde regio's zich verantwoordelijk voelen en verantwoordelijkheid willen nemen (krachtens verdragen en/of op eigen initiatief) voor het behoud van de biodiversiteit, bestaan er ook per land, bevoegde regio of landengroep rode lijsten. Hierop staan soorten die kans lopen om binnen hun grenzen uit te sterven. Uitstervingsgevaar op wereldschaal hoeft daartoe (nog) niet aan de orde te zijn. Een voorbeeld daarvan is de kemphaan; deze weidevogel staat in Nederland als ernstig bedreigd op de rode lijst en in Vlaanderen als verdwenen in het wild (dat wil zeggen uitgestorven in Vlaanderen), maar als veilig op de IUCN-lijst.

Bedreigde diersoorten[bewerken]

Wereldwijd bedreigde diersoorten[bewerken]

Hieronder volgt een selectie van diersoorten van de Rode Lijst van de IUCN.

Vogels[bewerken]

Zoogdieren[bewerken]


Reptielen[bewerken]

Krokodillen[bewerken]
Schildpadden[bewerken]


Rode lijsten (nationaal/regionaal)[bewerken]

Op zogenoemde Rode lijsten worden bedreigde diersoorten door verschillende instanties (zoals de IUCN) bijgehouden. Voor meer informatie zie:

Foto's van bedreigde dieren[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties