Bronzen Kruis

Het Bronzen Kruis is een Nederlandse Koninklijke onderscheiding die is ingesteld bij Koninklijk Besluit van 11 juni 1940. Het is dus een betrekkelijk 'jonge' onderscheiding.
Het Bronzen Kruis wordt verleend aan hen die "moedig of beleidvol" optraden tegenover de vijand. De onderscheiding kan overigens ook toegekend worden aan Nederlandse burgers en buitenlanders, die aan deze eisen voldoen. De onderscheiding moet dus aan het front of in een of andere wijze "oog in oog met de vijand" worden verdiend. Het Bronzen Kruis werd ingesteld in twee gradaties, met en zonder Eervolle Vermelding.

In eerste instantie werd het kruis alleen verleend aan militairen, maar later ook aan koopvaardijpersoneel en andere burgers omdat het karakter van de Tweede Wereldoorlog met zich meebracht dat de koopvaardij, maar ook veel burgers, zich in de vuurlinie terugvonden.

Voordrachten voor het toekennen van een Bronzen Kruis kunnen gericht worden aan de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van het ministerie van Defensie. Uiteindelijk wordt het Bronzen Kruis dan toegekend via een Koninklijk Besluit. Zij, aan wie het Bronzen Kruis reeds eenmaal werd toegekend en die als gevolg van gelijkwaardige daden wederom in aanmerking komen voor deze onderscheiding, dragen het Arabische cijfer 2 in goud op het lint. Bij een volgende gelijkwaardige daad kan dit worden verhoogd tot 3 en zo verder.

Het Bronzen Kruis [bewerken]

Het kruis is een bronzen kruis patée met aan de voorzijde het gekroonde en met een lauwerkrans omringde Koninklijke monogram W. Op de keerzijde staan de woorden "Trouw aan Koningin en Vaderland" en het jaartal "1940". Het lint is oranje met een smalle nassaus blauwe middenstreep.

Ontvangers van het Bronzen Kruis [bewerken]

Zie Lijst van ontvangers van het Bronzen Kruis voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sinds de invoering hebben 3501 mensen het Bronzen Kruis ontvangen. Het Bronzen Kruis leek voor het laatst uitgereikt te zijn in 1963, en wel aan ex-politiefunctionaris Dekker op grond van diens "veelvuldig beleidvol optreden bij de opsporing en bestrijding van vijandelijke parachutisten" in voormalig Nederlands Nieuw-Guinea.

In 2002 werd het Bronzen Kruis onverwacht weer verleend. Deze keer werd Korporaal der mariniers D.A. Vonk, ten tijde van zijn heldendaad marinier der eerste klasse, de gedecoreerde. Marinier Vonk heeft zich, zo liet Minister Frank de Grave bij de uitreiking weten:

"als VN-militair in Cambodja na in een hinderlaag te zijn gereden en na een beschieting van zijn voertuig op de route tussen Phum Ku en Phum Ampil, onderscheiden door moedig en beleidvol optreden tegenover de vijand. In het bijzonder heeft hij zich onderscheiden door - hoewel zelf gewond - op zeer voortvarende en koelbloedige wijze zijn zwaar beschadigde Landrover en gewonde collega-mariniers uit de gevarenzone te brengen. Voorts heeft hij hen de noodzakelijke eerste hulp verleend. Vervolgens heeft hij door moedig optreden in voor hem vijandelijk gebied, met gebruikmaken van zijn mitrailleur, een voertuig behorende tot een van de bij het conflict betrokken facties tot stoppen gedwongen en gebruikt voor evacuatie van zichzelf en zijn gewonde collega's. Zijn moedig en beleidvol optreden heeft zonder meer bijgedragen aan het overleven van de hinderlaag, voor de leden van zijn team."

Op 7 oktober 2009 werd de onderscheiding wederom toegekend aan drie Nederlandse soldaten vanwege hun moedige optreden in Uruzgan Afghanistan: Eerste luitenant Alex Spanhak, kapitein Arthur en sergeant-majoor Maurice (de laatste twee alleen genoemd met hun voornaam vanwege hun operationele status).