Condroz

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Condroz
Streek in België Vlag van België
De Condroz binnen Wallonië
Kaart van de Condroz
Oranje: de Condruzische Ardennen
Rood: de eigenlijke Condroz
Algemeen
Oppervlakte 3750[1] km²
Hoofdplaats Ciney
Foto's
De vallei van Buzet (Floreffe) in de Condroz
De vallei van Buzet (Floreffe) in de Condroz
Portaal  Portaalicoon   België

De Condroz is een Belgische landstreek in Wallonië die zich uitstrekt over de provincies Namen, Luik, Henegouwen en een klein stukje van de provincie Luxemburg, met hoofdplaats Ciney in Namen.

Herkomst van de naam[bewerken]

De naam is afgeleid van de volksstam van de Condrusi, die ten tijde van Julius Caesar deze streek bewoonden.

Geografie[bewerken]

Het is nog een landelijk en dunbevolkt gebied. Eigenlijk is het een golvend plateau gelegen op een hoogte van 180 tot 340 meter. De Condroz is een eerder vruchtbare landbouwstreek, met heel wat leemgronden. Tussen de akkers en de weiden vindt men verspreid kleine bosjes.

Het landschap verbergt zijn geologische opbouw niet. Het afwisselen van hogere en lagere delen hangt samen met de verschillende weerstand van de gesteentelagen ten aanzien van erosie. De kalksteenlagen uit het Carboon verweren vrij makkelijk. Deze lagen vallen dan ook vaak samen met de lager gelegen delen of de valleien. De zandstenen en siltiten uit het Boven - Devoon zijn harder en verweren moeilijker. Zij vormen basis voor de hoogste heuvelruggen, lokaal "Tiges" genoemd.

De Condroz zelf, wordt ten westen van de Maas ook "tussen Samber en Maas" genoemd. Ten Oosten van de Maas heet de Condroz gewoon "Condroz".

Een smalle, noordelijke strook van ongeveer zes kilometer breed werd in de negentiende eeuw met naaldbomen beplant voor het gebruik in de steenkoolmijnen. Daardoor is de grond sterk verzuurd. Deze noordelijke strook van de Condroz wordt wegens het landschap met de vele dennenbossen ook wel de Condruzische Ardennen (of Ardense Condroz) genoemd. Ze valt bovendien uiteen in twee stukken: ten westen van de Maas spreekt men dan van de Marlagne en ten oosten van de Maas gewoon van de "Condruzische Ardennen".

De Condruzische Ardennen bestaan morfologisch gezien uit Onder-Devoongesteente en zijn tot 270 meter hoog. Door de relatieve laagte kunnen bossen hier beter groeien dan in hoger gelegen delen. De Samson doorstroomt de Condruzische Ardennen.

Geologie[bewerken]

Deze streek is in zoverre bijzonder dat de oorspronkelijk horizontale cambro-siluur- en devoon-carboon-afzettingslagen door een intense druk vanuit het zuiden zo werden geplooid (de Hercynische plooiing) dat ze verticaal omhoogstaken in een jonge bergketen (het synclinorium van Dinant).

Door deze plooiing kwamen de verschillende horizontaal afgezette lagen (vb diepe zee → klei, vb ondiepe zee → zand, vb afgestorven materiaal : kalk) naast in plaats van op elkaar te liggen, en werd het gesteente (zand werd zandsteen, kalk werd kalksteen).

Vervolgens speelde de verschillende weerstand van de naast elkaar liggende gesteenten tegen erosie een rol. De zachte kalksteen erodeert makkelijker en vormt de lager gelegen delen, de harde zandsteen en de leemstenen of siltieten bieden meer weerstand en vormen de basis voor de hogere delen.

Zo kan men makkelijk het verschil merken ter hoogte van de dorpen Furfooz en Gendron. Net buiten Furfooz is een mooi uitzichtpunt op de Lesse. Hier vindt men kalsteen van de formaties Waulsort en Molignée uit het Carboon. Wat verderop vindt men in langs de afdaling van Gendron naar de Lesse (Gendron - gare) enkele haarspeldbochten waar men siltieten uit de formatie van Ciney kan zien, uit het Boven - Devoon. Te Gendron gare vindt men deze siltieten opnieuw, samen met zandsteen.

Geschiedenis[bewerken]

Jan van Nassau was van 1262 tot 1265 aartsdiaken van Condroz. Hij kreeg tegenwind van Paus Clemens IV en Paus Nicolaas IV. Clerx Mathias, Scholaster van het kapittel van Luik, was vanaf 1707 ook aartsdiaken van Condroz. (Daris, Histoire de Liège,II). Tegenwoordig is de Condroz een vaste waarde in het excursiepakket van de middelbaar onderwijs.

In de literatuur[bewerken]

Een van de bekendste (be)schrijvers van de Condroz is Gaston Compère (1924-2008).

Gemeenten in de Condroz[bewerken]

Typische huizen uit de Condroz in Berleur in de gemeente Anthisnes

In de provincie Namen

In de provincie Luik

In de provincie Henegouwen

In de provincie Luxemburg

Bronnen, noten en/of referenties