Edda

Titelpagina van een 18e-eeuws manuscript van de Proza-Edda

De Edda is een aanduiding voor een verzameling literaire en mythologische werken uit het middeleeuwse IJsland, die zowel delen van de oude mythologische verhalen van Noordelijk Europa, als richtlijnen omtrent de poëtische overdracht ervan, bevatten.

Er bestaan twee Edda's;

• de zogenaamde Poëtische Edda (ook wel Lied-Edda of Oude Edda), in oorsprong een orale traditie.
• de Proza-Edda (ook wel de Jongere Edda, geschreven door Snorri Sturluson)

Titel

Er zijn meerdere speculaties over de titel. Het woord Edda betekent overgrootmoeder in het Oudnoords. Het zou dus kunnen wijzen op de verhalen van overgrootmoeder (de voorouders), die zij al doorvertelden, 's avonds rond de vuurplaats, maar verder dan een theorie gaat dit niet. Het woordbeeld is hiervoor eigenlijk het belangrijkste argument.

Bij uitbreiding is de betekenis moederschoot of wereldmoeder. Het woord is afgeleid van veda of vidyā (kennis - vid = weten, begrijpen), de heilige geschriften van de hindoes. Denk hierbij ook aan het Duitse wissen, het Zweedse veta en het Oud-Engelse wit.

Er wordt aangenomen dat Snorri Sturluson zijn Edda in Oddi geschreven heeft, een plaatsje op IJsland dat in de 11de en 12de eeuw een centrum van wetenschap en literatuur was. Men beweert wel dat de naam van dit plaatsje tot Edda verbasterd is.

Inhoud

Godenliederen Völuspá (De voorspelling van de zieneres) Hávamál (Het lied van de Hoge) Vafþrúðnismál (Het lied van Wafthrudnir) Grímnismál (Het lied van Grimnir) Skírnismál (De reis van Skirnir) Hárbarðslióð (Het Harbard-Lied) Hymiskviða (Het lied van Hymir) Lokasenna (Loki’s scheldpartij) Þrymskviða (De ballade van Thrym) Völundarkviða (De ballade van Völund) Alvíssmál (Het lied van Alvis) Baldrs draumar (Balders dromen) Svipdagsmál (Het lied van Swipdag) Rigsþula (Het lied van Rigs) Hyndlulióð (Het lied van Hyndla) Gróttasöngr (De zang van Grotta)

Heldenliederen Helgakviða Hjörvarðssonar (De ballade van Helgi Hjörvardsson) Sinfiötlalok (Het einde van Sinfiötlis) Sigurdarkviða Gripisspá (De voorspelling van Gripir) Fafnismál (Het lied van Fafnir) Sigrdrífumál (Het lied van Sigrdrifa) Brot af Brynhildarkviða (Fragment van de ballade van Brunhilde) Helreið Brynhildar (Brunhildes hellevaart) Guðrúnarkviða in fyrsta (De eerste ballade van Gudrun) Drap Niflunga (De moord op de Nevelingen) Guðrúnarkviða in önnur (De tweede ballade van Gudrun) Guðrúnarkviða in þriðja (De derde ballade van Gudrun) Oddrúnargrátr (Het klaaglied van Oddrung) Atlakviða (De ballade van Atli) Altlamál (Het Groenlands Atlilied) Guðrúnarhvöt (Gudrun hitst haar zonen op) Hamðismál (Het lied van Hamdir) Hlöðskviða (De ballade van Hlöd) Hervararljóð (Het lied van Herwör)

Bronnen

• Edda, vertaling Marcel Otten, Ambo/olympus Amsterdam, vijfde druk 2000, ISBN 9026316259 (voor de Nederlandse titelvertalingen)
• Snorri Sturluson – Over de noordse goden – Verhalen uit Edda en Heimskringla – Nederlandse vertaling 1983 door Paula Vermeyden e.a. ISBN 9029019018 (uitg. Meulenhoff)
• Edda - Goden- en heldenliederen uit de Germaanse oudheid vertaling dr. Jan de Vries (1953), zesde druk, herzien door Aleid Boon-de Vries en prof. dr. J. A. Huisman - 1978 ISBN 9020248782 (uitg. Ankh-Hermes)
• De Maskers van Odin - Oud-Noordse wijsheid, Elsa-Brita Titchenell, ISBN 9070328631 (Theosophical University Press Agency)

Externe links

• 'Codex Regius' (Engelse versie)
• Originele (?) tekst (Oudnoords)
• Proza Edda (IJslands)
• Prose Edda (Engels)
• Poëtische Edda (IJslands)
• Poetic Edda (Engels)
• Een vrije Nederlandstalige bewerking van de Edda door Frans Berding op Project Gutenberg.