Elisie
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een elisie of synaloephe is het weglaten van eindklanken in de poëzie.
Inhoud |
[bewerk] Moderne poëzie
Elisie is een stijlfiguur waarbij de schwa-klank weg wordt gelaten om een beter metrum te krijgen. De weggelaten klank wordt veelal aangegeven met een apostrof ('). Het niet aangeven komt ook voor, al bevordert dat de leesbaarheid niet. Vroeger gaf men het ook wel aan met een circumflex (^).
[bewerk] Voorbeelden
- 't één en 't ander (uitspraak: teen en tander)
- d' eedlen (= de edelen)
- Neêrland (= Nederland)
- A'dam (= Amsterdam)
Omdat de elisie tegenwoordig als gekunsteld wordt gezien, komt zij nog nauwelijks voor in de moderne poëzie. Dat wil niet zeggen dat deze hierdoor minder metrisch is; het wordt nu meer aan de lezer overgelaten een metrum te ontdekken. Het weglaten deel wordt ook wel syncope genoemd.
Het weglaten van de laatste lettergreep wordt apocope of abissio genoemd.
[bewerk] Klassieke poëzie
Wanneer een woord eindigt op een klinker (a, e, i, o, u) , op -m of een tweeklank (ae, oe) en het volgende woord begint met een klinker , een h of een tweeklank, dan wordt de eindlettergreep niet meegerekend in de versmaat. De twee lettergrepen worden dus 1 lettergreep. Ook in de voordracht werd ze niet of nauwelijks uitgesproken. Qu- telt als één lettergreep. X en Z tellen als 2.
[bewerk] Voorbeelden
Quamquam animus meminisse horret luctuque refugit. → Met elisie wordt dit : Quamquanimus meminisshorret luctuque refugit.
Nunc te cognovi; quare etsi impensius uror. → Met elisie wordt dit : Nunc te cognovi quaretsimpensius uror.
