Haagbeuk
| Haagbeuk | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Vrijstaande haagbeuk in de zomer |
|||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| soort | |||||||||||||||||||
| Carpinus betulus L. (1753) |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| Haagbeuk met vruchten | |||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| Haagbeuk met een omtrek van 475 cm | |||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| Stampers van haagbeukhout in de Kilsdonkse Molen | |||||||||||||||||||
 Afbeeldingen Haagbeuk
|
|||||||||||||||||||
Haagbeuk op  Wikispecies
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
De haagbeuk (Carpinus betulus), steenbeuk, jukbeuk of wielboom is een 15-25 m hoge boom uit de berkenfamilie (Betulaceae).
Inhoud |
[bewerken] Kenmerken
De haagbeuk is eenhuizig: de mannelijke en de vrouwelijke bloemen komen op één plant voor. De plant bloeit in april en mei. Het stuifmeel wordt door de wind verspreid.
Het omhulsel van de vrucht is drie-slippig, waarbij de middelste slip duidelijk langer is dan de beide andere. De vrucht bevat een groen tot bruin zaad van 65 mg.
De kale takken zijn grijsachtig. De bladen staan hieraan verspreid. De elliptische bladeren zijn veernervig en hebben een dubbelgezaagde rand en een hartvormige voet en toegespitste top. Alle zijnerven van de eerste orde zijn tot aan de bladrand ongedeeld.
[bewerken] Blad
- Bladrand: Dubbelgezaagd
- Bladtop: Puntig (Apiculatus)
- Bladvorm: Ovaal
- Onderkant: Rond (Circulus)
- Nervatuur: Veer- of vinnervig (Penninervus)
[bewerken] Voorkomen
De boom is autochtoon en komt in het wild voor in West-, Midden- en Zuid-Europa alsook in West-Azië. Plaatselijk is de haagbeuk algemeen in (Nederland): in Limburg (Zuid-Limburg), delen van Gelderland en delen van Noord-Brabant nl.de Kempen. Ook het zuiden van West-Vlaanderen kent nog vele natuurlijke haagbeuken.
Haagbeuk wordt vaak aangeplant als laanboom of als haag omwille van zijn goede verdraagzaamheid van snoei.
[bewerken] Ecologie
De haagbeuk komt in het wild in heel wat bosbestanden voor. Hij geeft de voorkeur voor op vochtige, voedselrijke en vaak kalkrijke bodems.
De soort behoort tot de plantengroepen Carpino-Prunetum spinosae, Berberidion, en Stellario-Carpinetum.
[bewerken] Insecten
Haagbeuk is een belangrijke waardplant voor de meikever. Volwassen kevers voeden zich met de bladeren en de bloemen. De plant speelt tevens een belangrijke rol in de voortplanting van de kever. Mannelijke kevers zouden sterk gevoelig zijn voor alcoholen die vrijgesteld worden uit door vraat beschadigde bladeren. Zo kunnen ze efficiënt op zoek gaan naar de locatie van mogelijke partners. Vrouwtjes zijn niet gevoelig voor de verbindingen.[1]
De bladeren van de haagbeuk vormen eveneens voedselbron voor een groot aantal larven van vlinders. Zo is de boom een waardplant voor larven van de Kleine wintervlinder (Operophtera brumata), Hazelaaruil (Colocasia coryli), Acleris cristana, Coleophora ahenella, Coleophora anatipenella, Coleophora currucipennella, Coleophora fuscocuprella, Coleophora milvipennis, Coleophora orbitella, Coleophora serratella, Coleophora siccifolia, Pamphilius marginatus, Stigmella floslactella, Stigmella microtheriella en Ypsolopha parenthesella.
[bewerken] Vogels
Onder meer de appelvink en de boomklever zijn in de herfst dol op de zaden van de haagbeuk.
[bewerken] Zoogdieren
Ook bosmuizen en hazelmuizen doen zich vaak te goed aan de nootjes van de haagbeuk.
[bewerken] Gebruik
De haagbeuk kan uitstekend gesnoeid worden en is daardoor zeer geschikt als haagplant. Ook de beuk (Fagus sylvaticus) wordt als haag gebruikt, wat door de Nederlandse naamgeving zeer verwarrend is. Een beukenhaag is iets anders dan een haagbeukenhaag. De haagbeuk kan veel beter tegen wisselende waterstanden i.t.t. de beuk. Op de klei is daarom de haagbeuk al gauw een betere keuze. Waar een gesnoeide beuk 's winters de dode, bruine bladeren laat hangen, is de haagbeuk min of meer kaal. De haagbeuk loopt echter fraai en weken eerder uit dan de beuk.
Het hout is bijzonder splijtvast. Het wordt gebruikt voor hakblokken, heien en stampers in een oliemolen, gereedschap en als imitatie-ebben voor piano's. Het hout is hard en taai. Het heeft een fijne nerf maar werkt veel.
[bewerken] Variëteiten
- Carpinus betulus var. Fastigiata
[bewerken] Gelijkaardige soorten
- Oosterse haagbeuk (Carpinus orientalis)
- Amerikaanse haagbeuk (Carpinus caroliniana)
- Japanse haagbeuk (Carpinus japonica)
-
De stam heeft een gladde, grijze schors
-
Blad
-
Haagbeuk vruchten
-
Haagbeuk vrucht met schutblad
Referenties
Bronnen
|
