Houtsnijwerk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Houtsnijwerk aan de staafkerk van Urnes in Noorwegen

Houtsnijwerk is hout, dat bewerkt is met een stuk snijdgereedschap, waardoor het een bepaalde vorm krijgt. Dit wordt dan op bijvoorbeeld klokken of meubilair aangebracht om het er mooier uit te laten zien. Vroeger was dit het ambacht van de houtsnijder en de beeldsnijder, tegenwoordig wordt het vaak machinaal met een freesmachine aangebracht.

Nieuw is het chainsaw carving: het maken van sculpturen uit hout (veelal stammen van dode bomen) met behulp van een kettingzaag. Hierin worden in Duitsland en de Verenigde Staten, en de laatste jaren ook wel in Nederland, al dan niet in het kader van zogenaamde country festivals wedstrijden en kampioenschappen georganiseerd. Het artistiek niveau van deze producten varieert sterk; enkele kettingzaagbeeldhouwers kunnen zeer fraaie dierfiguren e.d. maken.

Het ouderwetse, echte ambachtelijke handwerk is onder andere nog te zien in Staphorst. De toegangsdeuren naar de trouwzaal in het gemeentehuis zijn op deze manier gemaakt. De twee deuren bestaan samen uit 4 panelen met de hand uitgesneden voorstellingen. Het ontwerp en uitvoering is gedaan door de heren H. en A. Timmerman (vader en zoon).

Uit een boomstam kunnen houtfiguren worden gesneden. Afhankelijk van de basisvorm en de grootte kan dit variëren van een klein vogeltje tot een levensgroot mens en alles wat daar tussenin zit.

De houtsnijder gebruikt meestal een set snijdgereedschappen met verschillende vormen. Een basisset bestaat al gauw uit een tiental stuks, waarbij meer specifiek de benaming beitel een rechthoekige doorsnede heeft, en een gebogen beitel dikwijls een guts genoemd wordt. Een uitgebreide set kan uit meer dan honderd stuks bestaan.

Houtsoorten zijn te verdelen in hardhout (loofhout) en zachthout (naaldhout).

Voor hardhout is een klopper nodig. Een klopper is een ronde houten hamer, waarmee je blind op de beitel kunt slaan; dus met je ogen op het werkstuk gericht. Er zijn vele hardhoutsoorten die gebruikt kunnen worden, met vele verschillende toepassingen, snijdeigenschappen en kleuren.
Zachthout is meestal zonder klopper te bewerken, ervan uitgaande dat de beitels scherp zijn. Ook zijn er vele zachte houtsoorten beschikbaar en te gebruiken. Hierbij is linde te noemen als veel gebruikte houtsoort vanwege de fijne gelijkmatige structuur, die gemakkelijk te snijden is en fraaie resultaten geeft.

De afwerking van het werkstuk is erg belangrijk; dat bepaalt voor een groot deel het uiterlijk van het werkstuk.

Men kan kiezen voor een 'zichtbare' snede, hetgeen scherp gereedschap vereist en een goede en juiste detaillering als eindafwerking.
Men kan ook kiezen voor glad maken met bijvoorbeeld een vijl, schraapstaal, schaaf (spookschaaf) en / of schuurpapier.
Vervolgens kan het naar wens afgewerkt worden met meestal een was, olie, beits of lak.

Fotogalerij[bewerken]

Trivia[bewerken]

Houtsnijwerk in de metro van Montreal

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties