Johannes Janssonius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nieuwen Atlas Janssonius
Het pand "de wakkere Hond" op de dam
Middelburg 1657 uit Janssonius' stedenboek

Johannes Janssonius (Jan Jansz.; ook als Ioannis, Io(h)annem; Ianssonii, Ianßonium of Joannem Janssonium (Juniorem) e.d. vermeld) (Arnhem, 1588 - Amsterdam, juli 1664) was een Nederlandse cartograaf, drukker en uitgever.

Biografie[bewerken]

Janssonius werd geboren in Arnhem als zoon van Jan Janszoon de Oudere, een uitgever. Op jonge leeftijd verhuisde hij naar Amsterdam, het toenmalige centrum van de kunst- en kaartenhandel. In 1612 trouwde hij met Elisabeth Hondius, dochter van Jodocus Hondius. Hij ging werken voor zijn schoonvader en zette na diens dood samen met Henricus Hondius (zoon van) de uitgeverij voort. Deze werd uitgebouwd tot een der grootste van die tijd. Er waren vestigingen in onder andere Berlijn, Frankfort, Genève, Lyon en Stockholm.

Onder Janssonius' leiding werd de Mercator-Hondius Atlas uitgebreid en gepubliceerd als Atlas Novus. Deze, aanvankelijk uit één deel bestaande uitgave werd spoedig een uit meerdere delen bestaande atlas, op verzoek aangevuld met zeekaarten en/of hemelkaarten. Er waren uitgaven in het Nederlands, Frans, Spaans en Latijn. Net als zijn tijdgenoten maakte ook Janssonius gebruik van bestaande koperplaten, onder andere uit de stedenboeken van Braun & Hogenberg en de Description de touts les Pays Bas (Beschrijvinghe van alle de Neder-Landen) door Lodovico Guicciardini - (Cornelis Claesz. editie) uit 1609. Alhoewel Janssonius vaak is beschuldigd van het kopiëren van werk van Willem Blaeu mag opgemerkt worden dat veel kaarten van Janssonius eerder op de markt verschenen.

Na Janssonius' dood werd de firma voortgezet door zijn schoonzoon, Johannes (Jan) van Waesbergen, die gehuwd was met zijn dochter Elisbeth Janssonius (1615-1681). Veel koperplaten van de stedenboeken werden (soms lichtelijk aangepast) gebruikt door Frederik de Wit. Het pand op de Dam werd verhuurd aan Gerard Valck; ook een aantal drukplaten zijn in 1694 door hem opgekocht.

Familie[bewerken]

Veel boekdrukkers, uitgevers en cartografen waren in deze tijd aan elkaar verwant:

  • Elisabeth Janssonius (1615-1681), dochter van Johannes Janssonius, was gehuwd met Johannes van Waesberghe (1616-ca. 1681), een telg uit het oorspronkelijk Antwerpse boekdrukkersgeslacht Van Waesberghe.
  • Catharina van Waesbergen, was gehuwd met Abraham Elsevier.
  • Marguerite van Waesbergen was de moeder van Andries van Hoogenhuysen.

Hij was de schoonzoon van Jodocus Hondius die op zijn beurt de schoonvader van Pieter van den Keere was. Deze Pieter was weer een halfbroer van Petrus Bertius.

Kaarten[bewerken]

Externe links[bewerken]