Koemuks

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Koemuks (Къумукъ тили Qumuq tili)
Gesproken in Vlag van Rusland Rusland (Dagestan, Tsjetsjenië, Noord-Ossetië)
Vlag van Turkije Turkije
Sprekers 365.000
Taalfamilie

Altaïsche talen

Alfabet Cyrillisch
Taalcodes
ISO 639-2 kum
ISO 639-3 kum
Portaal  Portaalicoon   Taal

Het Koemuks (Къумукъ тили, Qumuq tili, Qumuqça of Qumuq (alternatieve spelling: Kumuk tili, Kumukça)) is een Turkse taal, die gesproken wordt door ongeveer 365.000 personen (de Koemukken) in de Russische autonome republiek Dagestan.

Yırçı Qazaq (geb. 1839) wordt beschouwd als de grondlegger van de Koemukse literatuur. Het Koemuks werd tot 1928 geschreven in het Arabisch alfabet, in 1928-1938 in het Latijns alfabet en sindsdien in het cyrillisch alfabet.

De eerste reguliere nieuwsbladen en magazines verschenen in 1917-18. Thans heeft het nieuwsblad Ёлдаш (Yoldash, "Kameraad"), de opvolger van het Sovjetblad Ленин ёлу (Lenin yolu, "Lenins Weg") drie dagen per week een oplage van ongeveer 5.000 exemplaren.

De taal is de laatste eeuw sterk beïnvloed door het Azerbeidzjaans en Darginisch, evenals door het Russisch.

Ortografie[bewerken]

In 1928-1938 werd een Latijns alfabet gebruikt.

A a B в C c Ç ç D d E e F f G g
Ƣ ƣ H h I i J j K k L l M m N n
Ŋ ŋ O o Ɵ ɵ P p Q q R r S s Ş ş
T t U u V v W w X x Y y Z z Ƶ ƶ
Ь ь

Een op het cyrillisch gebaseerd alfabet is sinds 1938 in gebruik.

А а Б б В в Г г Гъ гъ Гь гь Д д Е е
Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Къ къ Л л
М м Н н Нг нг О о Оь оь П п Р р С с
Т т У у Уь уь Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш
Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я

Bibliografie[bewerken]

  • Saodat Doniyorova and Toshtemirov Qahramonil. Parlons Koumyk. Paris: L'Harmattan, 2004. ISBN 2747564479.