Kruisbladgentiaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kruisbladgentiaan
Kruisbladgentiaan-bloem2-kl.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Lamiiden
Orde: Gentianales
Familie: Gentianaceae (Gentiaanfamilie)
Geslacht: Gentiana (Gentiaan)
soort
Gentiana cruciata
L. (1753)
Afbeeldingen Kruisbladgentiaan op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De Kruisbladgentiaan (Gentiana cruciata) is een plant uit de gentiaanfamilie (Gentianaceae). De plant wordt in Nederland wettelijk beschermd wordt. Op de Nederlandse Rode lijst van planten staat de soort als zeer zeldzaam maar stabiel of toegenomen.

De 10-45 cm hoge, vaste plant heeft leerachtige, groene tot 10 cm lange bladen. De naam is afgeleid van de wijze waarop de bladen geformeerd zijn: de bladen staan paarsgewijs tegenoverstaand, waarbij elk paar kruisgewijs op het vorige paar staat. De klokvormige bloemen hebben vier blauwe kroonbladen; de keel is wit met blauwe vlekken. De bloemen groeien bovenaan de plant, in een trosje gegroepeerd.

Voorkomen[bewerken]

De plant komt voor op natte, kalkhoudende zandgrond. De plant heeft een voorkeur voor de volle zon, maar kan wat schaduw verdragen. De plant groeit op de wat koelere noord-hellingen van de duinheuvels.

In Nederland komt de plant vrijwel uitsluitend in de duinen van Zuid-Holland voor. Er is een standplaats in de duinen bij Wassenaar en in de duinen bij Haarlem. Zeldzaam komt ze in Limburg voor.

In België is de plant zeer zeldzaam.

De plant komt van nature voor in Eurazië. In Europa komt de plant voor van Noord-Spanje in het zuiden tot Scandinavië in het noorden, en van Nederland tot West-Siberië en de Kaukasus.

In Noord-Amerika is de plant te koop als sierplant.

Ecologische aspecten[bewerken]

De kruisbladgentiaan was de waardplant voor het duingentiaanblauwtje. Deze ondersoort is sinds 1980 op wereldschaal uitgestorven. Andere ondersoorten van het gentiaanblauwtje komen wel in Noord-Duitsland en Noord Denemarken voor. De rups van deze vlinder verpopt in een mierennest; de mierensoort, die als gastheer in Meijendel bij Wassenaar optrad, is niet bekend. De vlinder kwam voor in Meijendel en bij de Nieuwkoopse plassen.

Externe link[bewerken]