Lagom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Lagom (uitspraak: ˈlɑ̀ːɡɔm), is een Zweeds woord met de betekenis: 'bijna perfect', 'voldoende', 'adequaat', 'precies zo goed/veel als het zou moeten zijn'.

Volgens een populaire verklaring zou het woord lagom teruggaan op de maaltijden zoals die vroeger werden gehouden in de boerensamenleving, waarbij iedereen op de boerderij uit dezelfde pan at en uit dezelfde beker dronk. Men trachtte het laget om, ‘voor de hele club’ voldoende te laten zijn. Dit is echter een mythe.

Het Svenska Akademiens ordbok (woordenboek van de Zweedse Academie) verklaart de etymologie van lagom uit een oude meervoudsvorm van het woord lag, 'wet', waarbij de uitgang -um in het Oudzweeds de derde naamval (datief) meervoud aangaf. De oorspronkelijke betekenis van laghum, zoals het toen gewoonlijk gespeld werd, was 'volgens de wet', 'wettelijk'. Dit hoeft niet per se te slaan op juridische wetgeving. Het Zweedse woord lag waaraan hier gerefereerd wordt, staat voor 'gemeenschappelijk'. Sindsdien is de betekenis van het woord afgezwakt, en het ging bij benadering 'geschikt', 'gepast’, ‘bij het gemeenschappelijke’ betekenen, of in een vrijere omschrijving: ‘noch te veel, noch te weinig’, of ‘evenveel als alle anderen’.

Ook volgens het Zweedse Nationalencyklopedins ordbok is lagom datief meervoud van lag, maar dan in de betekenis van 'juiste positie', 'juiste verhouding'. De Zweedse uitdrukking i olag betekent het tegenovergestelde: 'niet in orde' (letterlijk: 'in on-orde'). Lagom is de hoeveelheid die nodig is om te zorgen dat iets in orde is, zoals het moet zijn. Het nauw verwante Zweedse werkwoord laga wordt gebruikt in de betekenis 'klaarmaken' (van eten) en 'maken' (van iets wat kapot is).

Het woord lagom wordt meestal beschouwd als uniek en zonder tegenhanger in andere talen. In het Noors bestaat lagom ook, maar met een licht afwijkende connotatie. De Noorse woorden passelig en passe vormen een betere vertaling, evenals het Deens tilpas. In diverse talen die geen direct verband met het Zweeds hebben, komen woorden met een soortgelijke strekking voor, zoals bijvoorbeeld in het Servo-Kroatisch (taman), Ests (paras) en Japans (choudo). Deze termen kunnen gebruikt worden als vertaling voor lagom, mits men een klein semantisch verschil accepteert. Het Nederlands kent geen equivalent van lagom.

Bronnen, noten en/of referenties
Logo Engelse Wiktionary (en) Zoek lagom op in de (Engelstalige) Wiktionary.