Louis Auzoux

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Louis Auzoux

Louis Auzoux (Saint-Aubin-d'Écrosville, 7 april 1797 - Parijs, 6 maart 1880) was een Frans arts en anatoom. Hij vervaardigde modellen van het menselijk lichaam uit papier-maché, naast anatomische modellen van dieren, paddestoelen en planten.

Rond 1809 gebruikte de Fransman Jean-Francois Ameline als eerste papier-maché om modellen van het menselijk lichaam te maken. In tegenstelling tot de wassen modellen die tot dan gebruikt werden, werden deze in papier-maché niet zacht bij hoge temperaturen en vervormden ze niet bij aanraking. Ook kunnen de modellen in papier-maché in losse onderdelen worden opgebouwd, en zo bij een demonstratie uit elkaar worden gehaald. Auzoux baseerde zich voor het maken van zijn modellen op de Parijse poppenmakers en op het procédé van Ameline, dat hij drastisch verbeterde. Na het succes van zijn modellen werd hij door Ameline aangeklaagd wegens plagiaat. Een commissie van een medisch genootschap, la Société Médicale d'émulation, kwam in 1823 tot de conclusie dat Ameline weliswaar de eerste was die anatomische modellen van papier-maché maakte, maar dat Auzoux verantwoordelijk was voor het perfectioneren van de fabricagetechniek.

Auzoux vervaardigde voor het fabriceren van zijn papieren modellen mallen van lood. Voorbeelden daarvan bevinden zich in het Musée de l'Écorché d'Anatomie (museum van het anatomische model) in Le Neubourg. Auzoux' papieren modellen braken met de traditie dat dergelijke modellen van was, gips, geblazen glas of hout werden gemaakt.

In 1828 ging Auzoux fabrieksmatig modellen maken, waarvoor hij vijftig arbeiders in dienst nam. De door Auzoux opgerichte fabriek van modellen (L'entreprise Auzoux) bestaat nog steeds en zij vervaardigde in 2008 nog steeds anatomische modellen voor het onderwijs. In het Museum Boerhaave in Leiden bevinden zich 72 door Auzoux vervaardigde modellen. Zij werden in 2008 gerestaureerd en tentoongesteld. Andere modellen bevinden zich over de hele wereld, in privécollecties maar ook in musea zoals het National Museum of American History in Washington, het Musée de l'Écorché d'Anatomie in Le Neubourg, het Museum Victoria in Melbourne en het Universiteitsmuseum Groningen.

Auzoux' zwangerschapsmodel van papier-maché in Museum Boerhaave.

De modellen van Auzoux werden altijd gesigneerd en gedateerd. Modellen van voor het overlijden van Auzoux in 1880 werden gesigneerd met "Auzoux doct. fecit anno 'dato'", de modellen van na 1880 met "Anatomie clastique du Dr. Auzoux 'dato'". Modellen zonder handtekening zijn dan ook geen "echte Auzoux".

Door nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen, zijn vandaag de modellen van Auzoux niet altijd wetenschappelijk correct. Zo vervaardigde hij modellen van de vrouwelijke voortplantingsorganen, waarbij hij uitging van de kennis van zijn tijd. De door hem in papier weergegeven ontwikkeling van menselijke embryo's was in werkelijkheid op de ontwikkeling van kikkervisjes en kippen gebaseerd. Dit was een geval van wetenschappelijke fraude.

Literatuur[bewerken]

  • Bart Grob (red), "Papieren anatomie: De wonderschone papier-machémodellen van Dokter Azoux". Walburg Pers 2008

Externe link[bewerken]