Myceense beschaving

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geschiedenis van Griekenland

Athina Akropolis relief front 2005-04.jpg



Portaal  Portaalicoon  Griekenland
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

De Myceense beschaving of Helladische beschaving was een belangrijke cultuur in Griekenland, die als opvolger van de Minoïsche beschaving bestond in de late Bronstijd, van ca. 1600 tot ca. 1100 v.Chr.. Deze belangrijke pre-Helleense beschaving werd genoemd naar de Griekse plaats Mycene, waar imposante overblijfselen van paleizen en resten van andere bouwwerken uit deze beschaving gevonden zijn. In de 14e en 13e eeuw v.Chr. was Mycene het centrum van deze cultuur, die zich over de Peloponnesos en het zuidelijke deel van het Griekse vasteland uitstrekte. Dat wil echter niet zeggen dat dit gebied staatkundig ook een eenheid vormde.

Voor de ontdekking en de studie van de "Myceense" cultuur hebben twee amateurs zich bijzonder verdienstelijk gemaakt: de Duitser Heinrich Schliemann, die in de periode tussen 1874 en 1876 met de opgravingen begon), en de Engelsman Michael Ventris, die in 1952 het zogenaamde Lineair B-schrift ontcijferde en aantoonde dat het een vroeg stadium van de Griekse taal vertegenwoordigde.

De ontcijfering van het Lineair B heeft niet alleen aangetoond dat de dragers van de "Myceense" cultuur Grieken waren, maar ook dat hun godsdienst niet zo identiek was met de Minoïsche als men voordien steeds had aangenomen. Veel van de bekende Griekse goden werden blijkbaar al door de Myceners vereerd, wat bewijst dat de Griekse mythen en sagen grotendeels uit de Myceense cultuur stammen, wat Schliemann altijd al dacht. Zonder enige twijfel is het deze cultuur die in de Homerische epen wordt weerspiegeld...

Omstreeks 1400 v Chr. waren de "Myceners" (ook Achaeërs genoemd) sterk genoeg georganiseerd om de oversteek naar Kreta te maken, waardoor zij een einde maakten aan de Kretenzische heerschappij in het oosten van het Middellandse Zeebekken. Zelf onderhielden de "Myceners" uitgebreide handelsbetrekkingen zowel met het Midden-Oosten als met Zuid-Italië en Sicilië. Tussen 1200 en 1100 v.Chr. kwam er vrij abrupt een einde aan de Myceense cultuur, waarschijnlijk door de inval van de Doriërs maar deze gebeurtenis kan niet losgezien worden van vergelijkbare onrust en ondergang in de rest van het Middellandse Zeegebied. Men spreekt wel van de brandcatastrofe. In tegenstelling tot de Myceners beschikten de Doriërs over ijzeren wapens, waardoor zijn een voordeel hadden in de gevechten.

Myceense beschaving
Geschiedenis
Myceense maatschappij
Myceense kunst
Myceense architectuur

Na de vernietiging van de Myceense beschaving viel de materiële cultuur in Griekenland nagenoeg stil, en kwam het land (evenals vele andere streken rond de Middellandse Zee), tussen 1100 en 800 v.Chr., in een soort van "Duistere Eeuwen" terecht.

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van de Myceense beschaving voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Myceense beschaving, die plaatsvond in Griekenland, duurde van 1600 v.Chr.. tot 1100 v.Chr. In dit halve millennium is er een enorm erfgoed opgebouwd. De Myceners heersten rond 1400 v.Chr., mede dankzij contacten met Kreta, over een groot deel van de Middellandse Zee.

Tijdsindeling over Kreta[bewerken]

Minoïsche beschaving:

  • Prepalatiale periode (Vroege Bronstijd) ca.3200 v.C.-ca.1950 v.C.
  • Palatiale periode ca.1950 v.C.- ca.1375 v.C.
    • Proto-palatiaal ca.1950 v.C.-ca.1700 v.C.
    • Neo-palatiaal ca.1700 v.C-ca.1450 v.C.
    • Laat-palatiaal ca.1450 v.C.-ca. 1375 v.C. [1]

(Dit is het einde van de feitelijke Minoïsche beschaving)

Myceense beschaving:

  • Myceens Kreta ca.1375 v.C.-ca.1111 v.C.
  • Doriërs vallen Kreta binnen ca.1111 v.C.

(Dit is het einde van de feitelijke Myceense beschaving)

Maatschappij[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Myceense maatschappij voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Myceense beschaving was erg welvarend. De Myceners waren een krijgsvolk en vestigden zich op vaste plaatsen, dreven handel met verschillende steden en landen en plunderden ook voor de kost. Verder bedreven ze ook landbouw.

Kunst[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Myceense kunst voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Het "dodenmasker van Agamemnon".

De Myceense kunst werd door de Minoïsche sterk beïnvloed. Het gouden masker van Agamemnon is een bekend kunstvoorwerp uit de Myceense periode. De Myceense kunst werd echter in tegenstelling tot de Minoïsche gekenmerkt door oorlogstaferelen. De wapens van de Myceners waren vaak versierd met jacht- en oorlogstaferelen.

Architectuur[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Myceense bouwkunst voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Een voorbeeld van Myceense architectuur: de Leeuwenpoort (eigenlijk Leeuwinnenpoort) te Mycene.

De Myceners bouwden, omdat ze zich na hun invasie in Griekenland blijvend vestigden, nederzettingen. En omdat de rijkdom van de steden groot was en omdat de Myceners in een roerige tijd leefden bouwden ze burchten en beschermden hun steden met meterdikke ("cyclopische") muren. De beroemdste Myceense burchten zijn die van Mycene en Tiryns.

De rijkdom van de steden, en dan vooral de rijkdom van de koningen van die steden, kwam tot uiting in de paleizenbouw. Het mooiste en kenmerkendste paleis is het paleis van Nestor in Pylos. Maar ook in Mycene en Tiryns staan nog ruïnes van belangrijke Myceense paleizen. Een kenmerkend onderdeel van het Myceense paleis, is het megaron, de troonzaal van de koning. De stenen huizen van de Myceners waren vaak versierd met fresco’s, evenals de paleizen.
Omdat de Myceners veel respect hadden voor hun doden gaven ze hen een eerbiedige begrafenis. Ze begroeven hun doden eerst in meterdiepe schachtgraven in de grond. Later ontstonden er kamergraven, uitgehouwen in rotsen. De rijke Myceners werden begraven in koepelgraven, de zogenaamde tholosgraven. De beroemdste koepelgraven zijn de Schatkamer van Atreus en het Graf van Clytemnestra. Beide bevinden zich in Mycene.
De Minoïsche beschaving heeft een zekere invloed gehad op de Myceense beschaving, doordat de Myceners, zelf aanvankelijk minder kundig, de onderworpen Minoïers opdrachten gaven om voor hen te bouwen en kunstvoorwerpen voort te ontwerpen en te realiseren. De Myceense beschaving werd aan het eind van het tweede millennium voor Christus verwoest door de Doriërs. De Myceense nalatenschap op militair bouwkundig gebied was erg groot. Ondanks de wrede vernietiging van de Myceense architectuur, is er nog veel overgebleven en mede dankzij Heinrich Schliemann kunnen wij het Myceense erfgoed bewonderen.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Gebaseerd op de synthese van Lesley Fitton J., Minoans, The British Museum Press, London, 2002 (Peoples of the Past)