Nachtwakersstaat

Een nachtwakersstaat is een staat waar de overheid zich zo weinig mogelijk bemoeit met de burgers. De enige taak van de overheid is in beginsel het garanderen van de veiligheid van de inwoners door het zorgen voor politie en leger. Daarnaast bestaat er een aantal wetten om de rechtsorde te handhaven. Het idee van een nachtwakersstaat wordt aangehangen door klassiek liberalen en minarchisten. Het politieke model dat doorgaans gebruikt wordt voor een nachtwakersstaat is de constitutionele republiek.

Nederland en België waren in de 19e eeuw beide nachtwakersstaten. Later werden beide landen respectievelijk omgevormd tot een verzorgingsstaat en een welvaartsstaat. Dit kwam door de sterk toegenomen inmenging van de staat op cultureel, economisch, sociaal en fiscaal vlak begin 20ste eeuw.