Nautiloidea

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nautiloidea
Fossiel voorkomen: laat-Cambrium tot recent
Estonioceras decheni 01.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dierenrijk)
Onderrijk: Metazoa
Stam: Mollusca (Weekdieren)
Klasse: Cephalopoda (Koppotigen)
Onderklasse
Nautiloidea
Agassiz, 1847
Familie
voorkomen van de diverse orden vanaf het laat-Cambrium
voorkomen van de diverse orden vanaf het laat-Cambrium
Afbeeldingen Nautiloidea op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Nautiloidea op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Nautiloidea vormen, in veel klassieke opvattingen over de indeling van het dierenrijk, een onderklasse van de Cephalopoda. De eerste vertegenwoordigers van de onderklasse zijn bekend uit het laat-Cambrium, bijna 500 Ma geleden. Er zijn ongeveer 2500 fossiele soorten bekend. De enige moderne vertegenwoordigers zijn de zes nautilussoorten, verdeeld over de twee geslachten Nautilus en Allonautilus in de familie Nautilidae.

Beschrijving[bewerken]

Nautiloidea zijn mariene inktvissen met een langgerekte of opgerolde, buisvormige schelp die door middel van septa (tussenwanden) verdeeld is in kamers. Het dier woont in de laatste kamer. De overige kamers zijn door middel van een siphunculus met elkaar en met het dier verbonden. Het gekamerde schelpdeel wordt wel de phragmocoon genoemd. De kop van de Nautiloidea draagt ogen en tentakels. Ze bewegen zich voort door een waterstraal onder druk uit hun mantelholte te persen.

Taxonomie[bewerken]

In de meeste klassieke opvattingen over de indeling van het dierenrijk, werd de klasse Cephalopoda verdeeld in drie onderklassen: Nautiloidea, Ammonoidea (ammonieten) en Coleoidea (o.a. belemnieten, pijlinktvissen, zeekatten en octopussen). Volgens modernere inzichten stammen zowel de Ammonoidea als de Coleoidea af van (een deel van) de Nautiloidea, die in dat geval een parafyletische groep vormen.

De orden die samen de Nautiloidea vormen zijn:

De laatste drie hiervan worden, samen met de Ammonoidea en de Coleoidea nu in de clade Neocephalopoda geplaatst.[1] In engere opvatting worden de Nautiloidea ook wel beschouwd als de groep die bestaat uit de volgende orden:

Deze zouden samen wel een monofyletische groep vormen.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Engeser, T. (1996) The Position of the Ammonoidea within the Cephalopoda In: Ammonoid Paleobiology, deel. 13 van Topics in Geobiology, onder redactie van Neil Landman et al., Plenum Press, New York. Hoofdstuk 1: 3-19

Dit artikel of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Engelstalige Wikipedia, die onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.