Nederlands Dans Theater

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Nederlands Dans Theater (NDT) is een Nederlands dansgezelschap dat is opgericht in 1959. In 1961 verkreeg het Nederlands Dans Theater subsidie van de gemeente Den Haag en van het rijk. Sinds 1987 is het NDT gevestigd in het Lucent Danstheater aan het Spui in Den Haag.

Oprichting[bewerken]

Het NDT is opgericht na een hoog opgelopen conflict tussen de dansers van het Nederlands Ballet en de toenmalige leiding Sonia Gaskell. De dansers waren het niet eens met het beleid en eisten minder premières, een vast repetitieschema en een eigentijds repertoire. Zestien dansers scheidden zich af van het Nederlands Ballet en vormden onder leiding van Benjamin Harkarvy en met zakelijk leider Carel Birnie het Nederlands Dans Theater.

De eerste groep dansers bestond uit:

Veel van de oprichters van het NDT hebben hun stempel achtergelaten op de Nederlandse dans, waaronder Hans van Manen, Rudi van Danzig en Gérard Lemaître. Charles Czarny, Martinette Janmaat and Mabel Alter werden bekend als dansleraren aan diverse conservatoria en dansacademies in Rotterdam en Amsterdam.

In de jaren 1960 bracht het Nederlands Dans Theater voornamelijk repertoire van klassieke dans die sterk was beïnvloed door Amerikaanse moderne dans. Onder leiding van onder anderen Hans van Manen als artistiek directeur en Jiří Kylián boekte het Nederlands Dans Theater nationaal en internationaal succes. Na diverse conflicten binnen de leiding van het NDT heerste er in de eerste helft van de jaren 1970 een rommelig beleid. De rust kwam terug in 1975 met de aanstelling van Jiří Kylián als artistiek leider.

Artistiek directeuren[bewerken]

  • Benjamin Harkarvy (1959-1969) als choreograaf en artistiek directeur/artistiek co-directeur (met Hans van Manen). Hij is daarna nog co-directeur van het Nederlands Nationaal Ballet geweest en vanaf 1992 is hij directeur van de Dance Division van de Juilliard School in New York.
  • Hans van Manen (1961-1970) was vanaf 1960 tot 1971 verbonden aan het Nederlands Dans Theater als danser (tot 1963) en choreograaf en vanaf 1961 tevens als artistiek leider. In die periode kwam Van Manen als choreograaf volledig tot ontplooiing. Na twee jaar freelancen trad hij als choreograaf/regisseur in dienst bij Het Nationale Ballet. Vanaf 1988 was Hans van Manen als vaste choreograaf weer terug bij het Nederlands Dans Theater. Zijn oeuvre telt thans meer dan 110 balletten, waarvan hij er 62 schreef voor het Nederlands Dans Theater.
  • Jaap Flier (1970-1973) werd de nieuwe artistieke directeur. Hij stopte daarvoor met dansen maar bleef af en toe nog choreografieën maken.
  • Hans Knill (1975-1977) heeft samen met Jiří Kylián twee jaar lang artistieke leiding gegeven aan het Nederlands Dans Theater.
  • Jiří Kylián (1975-1999), was de derde artistieke directeur en vergaarde een nooit eerder voorgekomen succes en bekendheid voor het Nederlands Dans Theater. Hij was van 1975 tot 1999 directeur, en nadat hij was afgetreden als artistiek directeur, bleef hij bij het Nederlands Dans Theater als huischoreograaf en artistiek adviseur.[1] Jiří Kylián vierde in april 1995 zijn 20-jarig jubileum bij het Nederlands Dans Theater met de grootschalige dansproductie Arcimboldo, waaraan alle dansers van Nederlands Dans Theater I, II en III (zie onder) deelnamen. Bij die gelegenheid werd hij benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.
  • Marian Sarstädt (1962-1972/1999-2004) heeft zowel danser als staflid van de artistieke raad als adjunct-directeur een bijdrage aan het Nederlands Dans Theater geleverd.
  • Anders Hellström (2004 tot 2009) heeft een opleiding aan het Koninklijke Zweedse Balletschool gevolgd en heeft zowel daar als aan het Hamburg Ballet gedanst. Hij heeft ook bij het William Forsythe Ballet in Frankfurt gezeten van 1993-1999, voordat hij artistiek directeur werd van Zwedens Goteburg Ballet.
  • Jim Vincent (2009-2012). Per september 2009, kondigde het NDT aan dat de Amerikaanse danser en choreograaf Jim Vincent hun nieuwe artistieke directeur is. Jim Vincent (James Francis Vincent Jr.) werd geboren op 3 maart 1958 in Trenton, New Jersey (USA). Hij is getrouwd en heeft drie kinderen. Van 1978 tot 1990 danste hij bij Nederlands Dans Theater. Daarna vertrok hij naar het Spaanse Compañia Nacional de Danza van Nacho Duato waar hij van 1990 tot 1994 danste, maar ook adjunct-artistiek directeur was. Vervolgens ging hij voor zes jaar naar Frankrijk waar hij eerst bij het Lyon Operaballet balletmeester en repetitor was (1994-1997), en daarna directeur Corporate and Special Events' bij Disneyland Parijs (1997-2000). In 2000 werd hij artistiek directeur van Hubbard Street Dance Chicago in de Verenigde Staten.
  • Paul Lightfoot wordt artistiek directeur vanaf januari 2012.

Huischoreografen[bewerken]

Jiří Kylián, Paul Lightfoot en Sol León (getweeën ook bekend als Lightfoot León).

Gastchoreografen[bewerken]

Het Nederlands Dans Theater werkt veel samen met gerenommeerde gastchoreografen. Enkele voorbeelden hiervan zijn: Hans van Manen, William Forsythe, Marco Goecke, Crystal Pite, Johan Inger, Lukáš Timulak, Medhi Walerski, Ohad Naharin, Tero Saarinen en Wayne McGregor.

Groepen binnen het Nederlands Dans Theater[bewerken]

Het Nederlands Dans Theater bestaat uit twee groepen. Tussen 1991 en 2006 bestond er ook een derde groep.

  • Het NDT I is het grote gezelschap, opgericht in 1959 en bestaand uit dertig dansers. In leeftijd variëren zij van 23 tot 42 jaar.
  • Het NDT II is in 1978 opgericht en bestaat uit 16 dansers die allen niet ouder zijn dan 23 jaar.
  • Het NDT III, dat in 1991 op initiatief van Jiří Kylián werd opgericht voor dansers van 40 jaar en ouder, is in 2006 opgeheven wegens onvoldoende structurele subsidie.

Repertoire[bewerken]

Het Nederlands Dans Theater werkt niet alleen met vaste huischoreografen Jiří Kylián en Lightfoot León, maar ook met diverse gastchoreografen. Zowel het NDT I als het NDT II toeren ieder jaar door het binnen- en buitenland met diverse balletprogramma's.

50-jarig jubileum[bewerken]

Vanaf de zomer van 2009 werd bij het NDT het 50-jarig jubileum gevierd. Dit jubileum kreeg onder andere vorm met een speciale voorstelling waarin zowel het NDT I als II speelden. Verder bracht het Nederlands Dans Theater een ode aan verschillende grondleggers van het NDT. In een speciaal samengesteld programma ging de artistieke schatkist van het fundament van het NDT open. Ook was er in 2009 een samenwerking met het Holland Dance Festival – zij droegen het gehele festival op aan het Nederlands Dans Theater, vanwege het 50-jarig bestaan.

Onderscheidingen[bewerken]

Het Nederlands Dans Theater, de choreografen, de dansers en de groepen hebben verschillende prestigieuze prijzen en onderscheidingen ontvangen. Zo zijn Hans van Manen en Jiří Kylián beiden benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. In Nederland is het Nederlands Dans Theater twaalf keer onderscheiden met een VSCD-prijs (Vereniging van Schouwburgen en Concertgebouwdirecties). Twee keer is er een Zwaan uitgereikt, te weten voor beste dansprestatie (Parvaneh Scharafali, 2005) en beste dansproductie (Lightfoot León, 2006). Ook zijn er internationale prijzen gewonnen waaronder enkele Nijinsky Awards – daarnaast zijn twee choreografen (Hans van Manen en Jiří Kylián) en het NDT I onderscheiden op het prestigieuze Edinburgh International Festival. In totaal zijn vanaf 1960 tot 2009 meer dan honderd prijzen uitgereikt aan het Nederlands Dans Theater en zijn gezelschap.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen
  1. (en) Alan Riding. With a celebration of Dutch freedom, he frees himself. The New York Times (11 juli 1999) Geraadpleegd op 30 september 2011