Sonia Gaskell
Sonia Gaskell (eigenlijk: Sara Gaskel), (Vilkaviškis (Litouwen), 14 april 1904 – Parijs, 9 juli 1974) was een Nederlandse balletdanseres, pedagoog en choreograaf van Joods-Russische afkomst. Zij was de initiatiefneemster en stuwende kracht van Het Nationale Ballet.
Sonia is de dochter van de graanhandelaar Solomon Gaskel en Anna Karnovsky. Zij is twee keer getrouwd, omstreeks 1922 met de wiskundige Abraham Goldenson en daarvan gescheiden op 11 januari 1939, waarna zij trouwde met de binnenhuisarchitect Philipp Heinrich Bauchhenss (1894-1948). Zij heeft geen kinderen.
Haar dansopleiding genoot Sonia bij Lubov Egorova, daarna ging zij naar Parijs waar zij danste bij Les Ballets de Paris en van 1927 tot 1929 bij Les Ballets Russes van Serge Diaghilev.
In 1939 vestigde Joodse Gaskell zich met haar Nederlandse echtgenoot in Amsterdam en opende daar een balletschool. Tijdens de oorlog moest ze regelmatig onderduiken, maar de school bleef doordraaien. Een van haar leerlingen was de later bekend geworden Hans van Manen.
Na de oorlog richtte zij diverse balletgezelschappen op, die geen van alle een lang leven was beschoren. In 1954 werd zij leidster van het Nederlands Ballet, dat in 1961 fuseerde met het Amsterdams Ballet. Zo ontstond Het Nationale Ballet en hiervan bleef zij tot 1968 de leiding houden. In dat jaar werd Gaskell opgevolgd door Rudi van Dantzig.
Gaskell was veeleisend en streng voor haar dansers en choreografen. Toch was zij de stuwende kracht achter veel vernieuwingen in de balletwereld. Een van haar vele initiatieven was de oprichting van een dansafdeling aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag. Een van haar leerlingen was Olga de Haas, die op 33-jarige leeftijd overleed.
Na haar aftreden werd zij in 1969 onder meer bestuurslid van de dansafdeling van UNESCO en regisseur van bepaalde op Bijbelboeken geënte televisie-ensceneringen. (Job (1969) en Het Hooglied (1970)).
Externe links[bewerken]
- GASKEL, Sara (1904-1974) Biografie bij het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
- Sonia Gaskell - Mevrouw NPS Podium televisie-uitzending, 4 oktober 2009
- Enkele genealogische gegevens
