Sonia Gaskell

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sonia Gaskell in 1966

Sonia Gaskell (Vilkaviškis (Litouwen), 14 april 1904Parijs, 9 juli 1974) was een Nederlandse balletdanseres, pedagoog en choreograaf van Joods-Russische afkomst. Zij was de initiatiefneemster en stuwende kracht van Het Nationale Ballet.

Levensloop[bewerken]

Gaskell was de dochter van een graanhandelaar. Zij was twee keer getrouwd, van omstreeks 1922 tot 1936 met de wiskundige Abraham Goldenson, van wie zij scheidde, en vanaf 1939 met de binnenhuisarchitect Philipp Heinrich Bauchhenss (1894-1948). Zij had geen kinderen.

Haar dansopleiding genoot Gaskell bij Lubov Egorova, daarna ging zij naar Parijs, waar zij danste bij Les Ballets de Paris en van 1927 tot 1929 bij Ballets Russes van Sergej Diaghilev.

In 1939 vestigde Joodse Gaskell zich met haar Nederlandse echtgenoot in Amsterdam en opende daar een balletschool. Tijdens de oorlog moest ze regelmatig onderduiken, maar de school bleef doordraaien.

Na de oorlog richtte zij diverse balletgezelschappen op, die geen van alle een lang leven was beschoren. In 1954 werd zij leidster van het Nederlands Ballet, dat in 1961 fuseerde met het Amsterdams Ballet. Zo ontstond Het Nationale Ballet en hiervan bleef zij tot 1968 de leiding houden. In dat jaar werd Gaskell opgevolgd door Rudi van Dantzig.

Gaskell was veeleisend en streng voor haar dansers en choreografen. Dit leidde in 1958 bij de dansers van het Nederlands Ballet tot onvrede over hun werkomstandigheden. In 1959 vertrokken de ontevreden dansers en richtten het Nederlands Dans Theater op.

Toch was zij de stuwende kracht achter veel vernieuwingen in de balletwereld en stond zij aan de basis van de Nederlandse balletstijl die na de oorlog zou ontstaan. Tot haar leerlingen behoorden onder andere Hans van Manen en Rudi van Dantzig, die zelf eveneens zouden uitgroeien tot pioniers van de Nederlandse naoorlogse dans.

Een van haar vele initiatieven was de oprichting van een dansafdeling aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag. Een van haar leerlingen was Olga de Haas, die op 33-jarige leeftijd overleed.

Na haar aftreden werd zij in 1969 onder meer bestuurslid van de dansafdeling van UNESCO en regisseur van bepaalde op Bijbelboeken geënte televisie-ensceneringen, Job (1969) en Het Hooglied (1970).

Literatuur[bewerken]

  • Rudi van Dantzig, Herinneringen aan Sonia Gaskell, De Arbeiderspers, 2013, ISBN 9789029587570

Externe links[bewerken]