Vrijdag de dertiende

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Vrijdag de dertiende wordt als een ongeluksdag beschouwd, wegens de combinatie van vrijdag en dertien. Een van de verklaringen is dat vrijdag de dag is waarop Jezus werd gekruisigd, een ongeluksdag dus. Als die dag dan ook nog samenvalt met het ongeluksgetal 13, moet deze dag dus wel extra ongeluk veroorzaken.

Daarentegen wordt in Griekenland, Spanje en Latijns-Amerikaanse landen dinsdag de dertiende als ongeluksdag gezien. In Italië is vrijdag de zeventiende juist weer de ongeluksdag.

Inhoud 1 Oorsprong 2 Sterfgevallen 3 Vrijdag 13 augustus 2004 4 Vrijdag 13 april 2029 5 Fobie 6 Voorkomen 7 Noten en verwante info

[bewerken] Oorsprong

Een andere mogelijke verklaring is dat op vrijdag de dertiende oktober 1307 in Frankrijk alle Tempeliers op bevel van Philips de Schone werden gearresteerd, op grond van valse beschuldigingen. Dit was de opmaat voor de uiteindelijke vernietiging van de Orde van de Arme Ridders van Christus en de Tempel van Salomo, beter bekend als de Tempeliers. Sindsdien is men vrijdag de dertiende blijven zien als ongeluksdag.

Er wordt ook wel gesteld dat vrijdag de 13e is afgeleid van een Noorse sage over de kwaadaardige god Loki die als niet-uitgenodigde, dertiende gast, op het feest komt en de aarde in rouw dompelt.

Dit bijgeloof van miljoenen mensen heeft invloed op de economie: in de Verenigde Staten verzuimen opvallend veel mensen hun werk en worden zakelijke transacties uitgesteld. Verder hebben veel gebouwen geen 13e verdieping waardoor liften moeten worden aangepast. Ook is er in bijna geen enkel ziekenhuis een operatiekamer nummer 13 te vinden.

Het idee van vrijdag de 13e als ongeluksdag wordt gebruikt in de filmreeks Friday the 13th.

Marianne Williamson geeft de verklaring in het boek In vrouwelijkheid dat vrijdag de 13e zou afstammen van dat dat de heksen bij elkaar zouden komen.

[bewerken] Sterfgevallen

Gioacchino Rossini overleed op vrijdag 13 november 1868
Arnold Schoenberg overleed op vrijdag 13 juli 1951.
Hubert Humphrey overleed op vrijdag 13 januari 1978.
Tupac Shakur overleed op vrijdag 13 september 1996.

[bewerken] Vrijdag 13 augustus 2004

Op 13 augustus 2004 overleed een bijgelovige Roemeen die die dag de deur niet uit wilde, omdat hij bang was een ongeluk te krijgen. Artsen van de EHBO verklaarden dat de man was gestoken door een wesp van een in Roemenië zeldzame soort, waarvan de steek uiterst giftig is.

[bewerken] Vrijdag 13 april 2029

De planetoïde Apophis zal de aarde waarschijnlijk niet raken. Experts hadden in 2004 aanvankelijk berekend dat de kans dat dat wél zou gebeuren 1 op 37 was.

[bewerken] Fobie

Een uitgesproken angstsyndroom voor zo'n vrijdag heet met een op het Oud- en Nieuwgrieks^[1] gebaseerd neologisme paraskevidekatriafobie^[2]. Het is volgens therapeuten een specifieke fobie voor een vrijdag de dertiende. Meestal is de angst niet overheersend en er treden doorgaans geen paniekaanvallen op^[3], maar bij een aanzienlijk deel van de bevolking is toch een zekere onrust waar te nemen. Deze angst kan worden gezien als een ondervorm van triskaidekafobie, de pathologische angst voor het getal 13.

Een ander, nog veel zeldzamer woord voor dezelfde angst is friggatriskaidekafobie. Frigga was de Scandinavische godin waar onze 'vrijdag' naar genoemd is^[4].

[bewerken] Voorkomen

Iedere maand die begint met een zondag heeft een vrijdag de dertiende.

Doordat de Gregoriaanse kalender een 400-jarige cyclus heeft met een geheel aantal weken, is het niet mogelijk dat precies 1 op de 7 maanden een vrijdag de dertiende heeft. Het is zelfs waarschijnlijker dat de dertiende vaker een vrijdag is dan welke andere dag van de week ook.

Een 400-jarige cyclus bestaat uit 4800 maanden. De verdeling van de weekdagen voor de 13e van een maand is als volgt:

maandag	685	14,27%
dinsdag	685	14,27%
woensdag	687	14,31%
donderdag	684	14,25%
vrijdag	688	14,34%
zaterdag	684	14,25%
zondag	687	14.31%

Dit betekent dat de 13e van een maand iets vaker voorkomt op een vrijdag.

[bewerken] Noten en verwante info